अमेरिकी मनोचिकित्सक तथा न्युरोलोजिस्ट कार्ल डाइसेरोथ र जर्मन सहकर्मी पिटर हेगेम्यान र जर्ज नागेललाई यस वर्षको चिकित्साशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार प्रदान गरिएको छ।
उनीहरूलाई अप्टोजेनेटिक्सको क्षेत्रमा गरेको महत्वपूर्ण अनुसन्धानका लागि उक्त पुरस्कार प्रदान गरिएको हो।
उनीहरूको अनुसन्धानले वैज्ञानिकहरूलाई मस्तिष्कले कसरी काम गर्छ भन्नेबारे थप जानकारी हासिल गर्न मद्दत गरेको बताइएको छ। यसले मानव मस्तिष्कको कार्यप्रणाली बुझ्न तथा मानसिक र स्नायुसम्बन्धी रोगहरूको अध्ययनमा नयाँ बाटो खोलेको नोबेल समितिले ठहर गरेको छ ।
नोबेल समितिले तीनै वैज्ञानिकले न्युरोसाइन्समा नयाँ युगको आधार तयार गरेको र स्मृति, भावना तथा व्यवहारसँग सम्बन्धित न्युरल सर्किटहरू पहिचान गर्न महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएको जनाएको छ। यी अनुसन्धानहरू विभिन्न न्युरोलोजिकल तथा मनोरोगसम्बन्धी विकार बुझ्नसमेत महत्वपूर्ण छन्।
चिकित्सकीय क्षेत्रमा पनि अप्टोजेनेटिक्सको प्रयोग गरी दृष्टिसम्बन्धी समस्या भएका व्यक्तिहरूको दृष्टि पुनर्स्थापना गर्ने प्रयास भइरहेको छ। नोबेल समितिले भनेको छ, “अप्टोजेनेटिक्सले मस्तिष्कबारे हाम्रो बुझाइलाई आधारभूत रूपमा परिवर्तन गरेको छ।”
समितिका अनुसार यस क्षेत्रमा हरेक दिन नयाँ खोजहरू भइरहेका छन्, जसले मानवताको एउटा ठूलो रहस्य—हाम्रो अद्भुत मस्तिष्कले कसरी काम गर्छ—बुझ्न सहयोग गरिरहेको छ।
पुरस्कार प्राप्त गरेपछि तीनै वैज्ञानिकले आफूहरूका लागि यो सम्मान “अत्यन्तै अद्भुत” भएको बताएका छन्। उनीहरूले आफ्ना सहकर्मी तथा मित्रहरूसँग यो सम्मान बाँड्न पाउनु गौरवको विषय भएको बताएका छन्।
यो पुरस्कारको राशि १ करोड २० लाख स्विडिस क्रोनर रहेको छ ।
