काठमाडौँ । पूर्वप्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईले जेन–जी आन्दोलनको मुख्य मागलाई नै सरकारले बेवस्ता गरेको बताउनुभएको छ ।
काठमाडौंमा बिहीवार आयोजित जेन–जी अगुवाहरुकोसंगको अन्तरसंवाद कार्यक्रममा उहाँले यस्तो बताउनुभएको हो ।
उहाले जेन–जी अगुवाहरुलाई आफ्ना माग सम्बोधन गराउनको लागि सरकारसँग सम्झौता गर्न सुझाव दिनुभयो । जेन–जी आन्दोलनको मुख्य माग नै भ्रष्टाचारीलाई कारबाही गर्ने भएपनि सरकारले अहिलेसम्म कारबाही प्रक्रिया अगाडी नबढाएको उहाँको भनाई छ । उहाँले ठूला भ्रष्टाचारी र भ्रष्टाचारका ठूला ठूला काण्डहरु छानविनको लागि प्रक्रिया अगाडी बढाउन दबाब दिन सुझाव दिनुभयो । उहाँले भदौ २३ को आन्दोलनको क्रममा भएका गोली प्रहारको पनि निष्पक्ष रुपमा छानविनको लागि दबाब बढाउन आग्रह गर्नुभयो । उहाँले छानविनको लागि समिति बने पनि दोषीलाई कारबाही गर्न ढिलो भएको बताउनु भयो । यसले गर्दा प्रमाण नष्ट हुने र दोषि उम्कने उहाँको दाबी छ । निर्वाचन गर्न पनि सरकारलाई दबाब दिनुपर्ने उहाँको भनाई छ ।
निर्वाचन नभएमा संविधान असफल हुने उहाँको भनाई छ । उहाँले संविधानलाई असफल बनाउन केही तत्वहरु सक्रिय भएको पनि बताउनु भयो । दुर्गा प्रसाईंको आन्दोलनलाई लक्षित गर्दै उहाँले संविधान असफल बनाउनेहरुसँग शतर्क हुँदै बेलैमा निर्वाचन गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो । निर्वाचनको लागि सरकारले दुई वटा काम गर्नुपर्ने उहाँको भनाई छ । उहाँले विदेशमा भएकाहरुलाई पनि भोट हाल्ने व्यवस्था गर्नुपर्ने र जेन–जीहरुलाई मध्यनजर गरेर मतदान गर्ने उमेरलाई १६ वर्ष र उम्मेद्वार बन्न पाउने उमेरलाई १८ वर्ष कायम गर्नुपर्ने बताउनु भयो । हाल मतदान गर्नको लागि १८ वर्ष हुनुपर्नेछ भने प्रतिनिधि सभाको सदस्य हुनको लागि २५ वर्ष र स्थानीय तहको जनप्रतिनिधि हुनको लागि २१ वर्षको हुनुपर्नेछ । उहाँले यसलाई घटाएर तल्लो तहमा १८ र माथिल्लोमा २१ वर्ष कायम गर्न दबाब दिन सुझाव दिनुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो, ‘भ्रष्टाचारीलाई कारबाही गर्ने भन्ने मुख्य माग हो नी त तपाईहरुको, खै त्यो अहिले सुरुवात भएको । अहिले गर्न नसकिएला सुरुवात त गर्न सकिन्छ । जो ठूला भ्रष्टाचारी हुन्, जुन देखिएका ठूला ठूला काण्ड हुन् । त्यो प्रक्रिया शुरु गर्न त सकिन्छ । हो त्यसमा तपाईहरुको दबाब हुनुप¥यो । संगसंगै अब चुनाव गर्नुपर्छ , अब चुनाव गरिएन भने के हुन्छ भने संविधान त डिरेल हुन्छ, यही आधा गिलास पनि घोप्टिन्छ, फेरि । कोही घोप्टियोस् भनेर लाग्नेछन्, देख्नुभएको छ नी केही मान्छेहरुले बडा आन्दोलन गर्छु भनेको त्यो तपाईहरुको सर्मथनमा आन्दोलन होईन । यो आधा गिलासलाई पनि घोप्ट्याउने आन्दोलन हो उनीहरुको । तपाईले आधा गिलास थप्ने आन्दोलन गरिहनुभएको छ । त्यसकारण घोप्ट्याउने आन्दोलनमा सर्तक हुँदै त्यसको निम्ती बेलैमा निर्वाचन गर्नुपर्छ । यो सरकारले तपाईहरुप्रति जवाफदेही भएर काम गरोस् । र केही काम चाँही तपाईहरुले के सहमति गर्नुप¥यो भने । एउटा विदेशमा भएकाहरुले भोट हाल्ने कानुनमा व्यवस्था गर्नुप¥यो । दोसा्रे कुरा चाँही जो तपाईहरु हो, यस अनुसार उम्मेद्वार हुनको लागी २५ वर्षको हुनुपर्छ । यसलाई त घटाउनप¥यो नी । विश्वमा अधिकांश देशमा २१ र १८ वर्ष उमेर पनि रहेछ भने हामीले किन नगर्ने । हामीले भोट हाल्ने उमेर र उम्मेद्वारको उमेर एउटै बनाउँदा हुन्छ । जब नेपालको नागरिकत्ता १६ वर्षको छ भने उमेर पनि त्यही गरिदिए हुन्छ । भोट हाल्ने उमेर पनि त्यो गरेको भो । अहिले र १८ वर्ष भनिएको छ । नागरिकताको उमेर र भोट हाल्ने उमेर १६ वर्ष गरिदिउँ, उम्मेद्वारको हकमा चाहीँ १८ या २१ अथवा स्थानिय तहमा १८ माथिल्लो तहमा २१ गर्दा पनि हुन्छ । त्यो तुरुन्त गर्नप¥यो, गर्न सकिन्छ, अध्यादेशबाट ।’
उहाँले जेन–जीहरुलाई एकजुट भएर सरकारसँग आफ्ना माग राख्न पनि सुझाव दिनुभयो । सरकारले अध्यादेशमार्फत यी मागहरु पूरा गर्नसक्ने उहाँको भनाई छ ।
