काठमाडौँ । राष्ट्रिय उपभोक्ता मञ्चका अध्यक्ष प्रेमलाल महर्जनले सुनचाँदी कारोबारलाई नियमन गर्ने कुनैपनि सरकारी निकाय नभएको बताउनुभएको छ ।
बुधवार सुन तथा सुनका गरगहनामा लगाइएको कर तथा दस्तुर र यसले उपभोक्तालाई पार्ने प्रभाव विषयक अन्तरक्रियामा बोल्दै अध्यक्ष महर्जनले यस्तो बताउनुभएको हो ।
उहाँले करिव नौ अर्ब रुपैयाँ वार्षिक राजश्व बुझाउने व्यवसाय नियम कानूनको दायराबाट बाहिर रहनु दुःखको कुरा भएको स्पष्ट पार्नुभयो । अध्यक्ष महर्जनले सुनचाँचीको कारोबार सनातनदेखि चलिरहेको र अहिलेपनि सनातनी परम्परा र रैथाने व्यवसायको रुपमा चलिरहेको दाबी गर्नुभयो । वर्तमान अवस्थामा यो व्यवसायमा केही वेथितिहरु निस्कन थालेसँगै व्यवसाय नै धरासायी हुन थालेको उहाँको भनाइ थियो ।
उहाँले भन्नुभयो, ‘२०६२ देखि हामीले सुनचाँदी व्यवसायका विषयमा गहन रुपमा काम गरिरहेका छौं । हाम्रो मुलुकमा हरेक कुराहरुमा नियामक निकायहरु छन् र नियम कानुन छ । एउटैमात्र नियम कानुन नभएको र नियम कानुनको दायराबाट बाहिर भएको व्यवसाय त्यो पनि अत्यन्त ठूलो र अर्बौंको कारोबार झण्डै झन्डै नौ अर्ब रुपैयाँ त राजश्व नै बुझाउने कारोबार भनेको सुनचाँदी र गरगहनाको कारोबार हो । यति ठूलो कारोबारलाई नियमन गर्ने कुनै निकायपनि छैन र नियम पनि छैन । अहिले पनि सनातनदेखि नेपालको हकमा कुरा गर्दा यो त्यत्तिकै चलिरहेको छ । सनातनी ढंगले नै चलिरहेको छ, नियम कानून केही छैन । यो व्यवसाय आआफ्नै मर्यादाले, आआफ्नै कुल परम्पराको हिसावले र रैथाने व्यवसायको रुपमा चलिरहेको छ । अहिले केही वर्षदेखि यो व्यवसायमा बेथितिहरु निस्किन थालेपछि व्यवसाय नै वेथिति हुन थालेपछि हामीले २०६२ सालदेखि यो विषयमा गम्भीर ध्यान दिएर काम गरिरहेका छौं । २०६९ मै हामीले नियमावली बनाएर हाम्रो संस्थाको तर्फबाट तत्कालिन आपूर्ति सचिवलाई दिएका थियौं । त्यसपछि धेरैपटक व्यवसायिक क्षेत्रबाट २०७१ मा उहाँहरुले दिनुभयो । २०७६ मा कार्यदल नै गठन भयो, सरकारी कार्यदल पनि धेरै बन्यो, सरकारले यसमा धेरैपटक चासो पनि राख्यो । तर कानून बनेन, यसमा नियम कानून नबन्नुको कारण सरकारलाई नै थाहा होला ।’
उहाँले सुनचाँदी व्यवसायमा सरकारले धेरै चासो राखेपनि यसलाई नियमन गर्ने विषयमा कानून नबन्नुको कारण भने सरकारलाई नै जानकारी भएको स्पष्ट पार्नुभयो ।
