काठमाडाैँ  । मकवानपुरको बकैया गाउँपालिका–६ तल्लो ज्यामिरेस्थित गरगरे बस्तीमा जमिन फाट्न र भासिन थालेपछि स्थानीयवासी त्रासमा परेका छन्। लगातारको वर्षापछि असोज ११ गतेदेखि जमिन चिराचिरा पर्न थालेको हो।

स्थानीयका अनुसार करिब दुई वर्ग किलोमिटर क्षेत्रमा ठाउँ–ठाउँमा जमिन चिरिएको छ भने कतिपय स्थानमा जमिन १२ फिटसम्म भासिएको छ। जमिन चिरिनुका साथै केही भूभाग तलतिर सरेको र जमिनभित्रबाट अस्वाभाविक आवाजसमेत सुनिन थालेको स्थानीयले बताएका छन्।

जमिन भासिँदा र चिरा पर्दा आठवटा घर पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएका छन् भने करिब ८० घरधुरी प्रभावित भएका छन्। बकैया गाउँपालिकाका उपाध्यक्ष भक्तबहादुर खत्रीका अनुसार जोखिममा रहेका स्थानीयवासीलाई अस्थायी रूपमा सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ।

स्थानीय चन्द्रमाया थिङले असोज ११ गते दिउँसो घर फर्किँदा मझेरी चिरिएको देखेको र त्यसपछि वरपरको जमिनसमेत फाट्न थालेको बताउनुभयो। घरभित्रै चिरा पर्न थालेपछि ठूलो आवाज आउन थालेको र घर बस्न नसक्ने भएपछि पहिलो रात छिमेकीको घर तथा त्यसयता विद्यालयमा बस्दै आएको उहाँले बताउनुभयो।

७० वर्षीय चित्रबहादुर किलुङले दुःख गरेर बनाएको घर चिराचिरा परेपछि बस्न सक्ने अवस्था नरहेको बताउनुभयो। विपन्न परिवार भएकाले सुरक्षित स्थानान्तरण र जीविकोपार्जनका लागि सरकारी सहयोग आवश्यक रहेको उहाँको भनाइ छ। ८४ वर्षीय रामबहादुर घलानको घरसमेत जमिन चिरिने क्रममा भत्किएपछि उहाँ घरबारविहीन बन्नुभएको छ।

जमिन फाट्नुका साथै सडक र विद्युत्का खम्बासमेत ठाउँ–ठाउँमा ढल्किएपछि सिङ्गो गाउँ नै जोखिममा परेको बकैया–६ का वडाध्यक्ष फूलमान भम्जनले बताउनुभयो।

यस क्षेत्रमा २०२० सालदेखि बस्ती विकास भएको बताइएको छ। तामाङ र विक समुदायको बाहुल्य रहेको ज्यामिरेमा यसअघि २०६८ सालमा पनि जमिनमा यस्तै चिरा परेको थियो। त्यसबेला शङ्खेश्वरी प्राथमिक विद्यालयलाई ठूलो ज्यामिरेबाट देवीडाँडा (तल्लो टोल) मा सारिएको थियो।

जमिन चिरिन थालेको जानकारी पाएपछि मकवानपुर प्रशासनले स्थानीयवासीको सुरक्षालाई प्राथमिकता दिएको छ। मकवानपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी वसन्त अधिकारीले मंगलबार प्रभावित क्षेत्रको स्थलगत निरीक्षण गर्दै जोखिमको अवस्थामा पहिलो प्राथमिकता ज्यानको सुरक्षा भएकाले सुरक्षित स्थानमा बस्न स्थानीयलाई आग्रह गर्नुभयो।

प्रमुख जिल्ला अधिकारी अधिकारीका अनुसार घटनाको जानकारी पाएलगत्तै फापरबारी प्रहरी चौकी, सशस्त्र प्रहरी र नेपाली सेनासहित सम्बन्धित निकायलाई परिचालन गरी स्थानीयलाई सुरक्षित रहन आग्रह गरिएको थियो। अहिले जोखिममा रहेका स्थानीय रातको समयमा विद्यालयमा बस्दै आएका छन्।

स्थानीय विपद् व्यवस्थापन समितिले स्थलगत अवलोकनपछि उक्त क्षेत्र मानव बस्तीका लागि उपयुक्त नरहेको जनाएको छ। जोखिम बढ्दै गएपछि स्थानीयवासीले सुरक्षित स्थानमा स्थायी पुनःस्थापना तथा जीविकोपार्जनका लागि सरकारी सहयोगको माग गरेका छन्।