काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापाले पार्टीको उम्मेदवार छनोट र नेतृत्व चयनमा केन्द्रको प्रभाव घटाउँदै तल्लो तहका सदस्यलाई निर्णायक अधिकार दिने प्रस्ताव अघि सारेका छन्।
काठमाडौंको खुलामञ्चमा जारी कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा राजनीतिक दस्तावेज ‘राष्ट्रिय पुनर्जागरण र समुन्नति’ प्रस्तुत गर्दै थापाले उम्मेदवार छनोटमा केन्द्रको हस्तक्षेप अन्त्य गर्न प्राइमरी निर्वाचनको व्यवस्था प्रस्ताव गरेका हुन्।
उनको प्रस्तावअनुसार निर्वाचनमा उम्मेदवार बन्न चाहने व्यक्तिले पार्टी सदस्यको समर्थनसँगै समर्थक तथा शुभेच्छुकको सहभागिता र सार्वजनिक मतसर्वेक्षणबाट समेत अनुमोदित हुनुपर्नेछ। उम्मेदवार छनोटको आधारमा आर्थिक क्षमता, नेतासँगको निकटता वा पहुँचभन्दा योग्यता, सामुदायिक योगदान, नैतिक आचरण र पार्टी सदस्यको मतलाई प्राथमिकता दिने प्रस्ताव गरिएको छ।
थापाले टिकट प्राप्त गर्न काठमाडौं धाउनुपर्ने र शीर्ष नेताको घरदैलो गर्नुपर्ने पुरानो अभ्यास अन्त्य गर्नुपर्ने बताएका छन्। उम्मेदवारीलाई नेताको कृपा वा आर्थिक सामर्थ्यको परिणाम बन्न नदिने उनको प्रस्तावमा उल्लेख छ।
त्यस्तै, कांग्रेसको सभापतिसहित पार्टी नेतृत्व चयनमा पनि महाधिवेशन प्रतिनिधिको सीमित मतभन्दा बाहिर गएर करिब ९ लाख पार्टी सदस्यलाई प्रत्यक्ष सहभागी गराउने प्रस्ताव थापाले अघि सारेका छन्। नीति, विचार निर्माण, उम्मेदवार छनोट तथा नेतृत्व चयनमा सदस्यको प्रत्यक्ष सहभागिता बढाउनुपर्ने उनको जोड छ।
थापाले पार्टी सदस्यलाई निर्वाचनका बेला मात्र परिचालन गर्ने परम्पराको समेत आलोचना गरेका छन्। निर्णय प्रक्रियामा सदस्यको भूमिका कमजोर राखेर चुनावका बेला मात्र उनीहरूलाई सक्रिय बनाउने अभ्यास परिवर्तन गर्नुपर्ने उनको प्रस्तावमा उल्लेख छ।
पार्टीभित्र परिवारवादको आलोचना भइरहेका बेला थापाले राजनीतिक अवसरलाई पारिवारिक उत्तराधिकारका रूपमा हस्तान्तरण गर्ने प्रवृत्तिको पनि विरोध गरेका छन्। पारिवारिक निकटतालाई योग्यता र योगदानको विकल्प बनाउन नहुने उनको धारणा छ।
१५औँ महाधिवेशनमा प्रस्तुत थापाको प्रस्तावले कांग्रेसको उम्मेदवार छनोट, नेतृत्व चयन र आन्तरिक निर्णय प्रक्रियालाई प्रत्यक्ष तथा सहभागितामूलक बनाउने लक्ष्य लिएको छ। प्रस्तावमाथि अब महाधिवेशनको बन्दसत्रमा छलफल हुने छ।
