काठमाडौं । संसदीय समितिहरू संसद्का अभिन्न अंग हुन् । संसारका सबै संसदीय प्रणाली अपनाएका देशहरूमा संसदीय समितिहरूको व्यवस्था गरेको पाइन्छ । संसदको अमूल्य समयको बचत गर्न र संसदीय कामकारबाहीमा प्रभावकारिता अभिवृद्धि गर्न समिति प्रणालीको विकास भएको हो ।
संसदले गर्नुपर्ने सबै कामलाई प्रभावकारी एवम् अर्थपूर्ण बनाई राख्न र कार्य विभाजनद्वारा संसदको बोझ कम गर्ने मुख्य उद्देश्यका साथ संसदीय समितिको गठन गरिएको हुन्छ । संसदीय प्रणालीलाई चुस्त, दुरुस्त र प्रभावकारी बनाउन संसदीय समितिको भूमिका ज्यादै अपरिहार्य हुन्छ ।
संसदीय समितिको यति गम्भीर भूमिका भए पनि त्यहाँ कहिलेकाहिँ देखिने गतिविधिले गरिमामय भूमिकालाई नै गिज्याउने गरेको छ । संविधान र कानुन बमोजिम संसदीय समितिहरूले आआफ्ना कार्य सम्पादन गर्नुपर्नेमा केही संसदीय समितिहरुमा राजनीतिक स्वार्थ, आरोप प्रत्यारोप र व्यक्तिगत रिसईबी पोखिने गरेको छ । कतिसम्म भने माइक हानाहान र गालीगलौजमा समेत सांसदहरु उत्रिने गरेका छन् । उनीहरुले संसदीय गरिमाकै उल्लंघन गरिरहेका छन् ।
बुधबार बसेको संसदीय महिला समितिमा माइक र नेमप्लेट नै हानाहान भयो । माओवादी केन्द्रकी सांसद कल्पना मिया कुसारीले समितिका सभापति किरण शाहलाई लक्षित गरी माइक र नेमप्लेट प्रहार गरेकी हुन् । उनले आफूलाई बोल्न रोकेको भन्दै सभापतिमाथि आक्रोस व्यक्त गरिन् । सभापतिमाथि माइक नै प्रहार गरेपछि समितिमा रहेका अन्य सांसदहरु अलमलमा परेका थिए । यो विषयमा सभामुख देवराज घिमिरेले चासो देखाइसकेका छन् ।
त्यसो त सार्वजनिक लेखा समितिको बैठकमा पनि बुधबार सांसदहरुबीच बाझाबाझ भयो । आरोप प्रत्यारोप लामै समय चल्यो । विशेष गरी नेकपा एमाले र नेकपा माओवादी केन्द्रका सांसदहरु बाझाबाझमा उत्रिएका हुन् । पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा १० अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी भ्रष्टाचार भएको निष्कर्षसहित संसदीय उपसमितिले बुझाएको प्रतिवेदनमाथि छलफल गर्न बोलाइएको समितिमा सांसदहरुले संसदीय व्यवहारको उल्लंघन गरेका हुन् ।
एमालेका सांसद योगेश भट्टराई र गोकुल बाँस्कोटासँग माओवादी केन्द्रका अमनलाल मोदीको निकै चर्को भनाभन भयो । त्यसैगरी स्वतन्त्र सांसद अमरेशकुमार सिंहले एमालेका सांसदहरुले मात्र बोल्न पाएको भन्दै आपत्ति जनाएपछि फेरि तनावको स्थिति आयो ।
त्यति मात्र होइन, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका असिम शाह र नेपाली कांग्रेसकी मञ्जु खाणबीच चर्को बाझाबाझ भयो । जबकी पोखरा विमानस्थलमा भएको भनिएको भ्रष्टाचार जस्तो गम्भीर विषयमा छलफल हुनुपर्ने थियो ।
ठूलो आवाज निकालेर बोले मात्र आफ्नो आवाजको सुनुवाइ हुन्छ र चर्चा हुन्छ भन्ने भ्रम सांसदरुमा देखिन्छ । त्यही कारण उनीहरुले संसद्मा होस् या संसदीय समितिमा असंसदीय व्यवहार प्रदर्शन गर्ने गरेका हुन् । तर यो संसदीय मूल्य र मान्यता विपरित हो । त्यति हुँदा पनि सांसदहरुबीच बेलाबेला हुने यस्ता हर्कदले संसदीय मूल्य र मान्यताको उपहास गरिरहेको छ ।
सांसदहरुले कस्ता व्यवहार गर्ने भन्नेबारे संसद नियमावलीले स्पष्ट व्यवस्था गरेको छ । पदाधिकारी र सदस्यको आचरणसम्बन्धी व्यवस्था छ । सभामुख र उपसभामुखले पदीय आचरणअनुकूल काम नगरे प्रस्ताव ल्याउने व्यवस्था छ । तर सांसदहरुले त्यसको पुरै व्यवस्था गर्ने गरेको पाइन्छ ।
