काठमाडाैँ । चीन र अरब राष्ट्रहरूबीच कुटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएको यस वर्ष ७० औँ वर्षगाँठ मनाइँदैछ । विगत सात दशकमा यी दुई पक्षबीचको सम्बन्ध केवल व्यापार र ऊर्जामा मात्र सीमित नभई विकास, सांस्कृतिक आदानप्रदान र शान्तिप्रतिको साझा प्रतिबद्धतामा आधारित एक सुदृढ साझेदारीका रूपमा विकसित भएको छ ।

अरब क्षेत्रका विभिन्न पर्यवेक्षकहरूकाअनुसार चीनको विकासको अनुभव आधुनिकीकरण र आर्थिक रूपान्तरणको मार्गमा रहेका अरब मुलुकहरूका लागि एक महत्वपूर्ण सन्दर्भ सामग्री बनेको छ । इजिप्टका अन्तर्राष्ट्रिय मामिला अनुसन्धानकर्ता मोस्तफा अमिनले चीनको सुशासनको मोडलले आर्थिक विकासका लागि मार्गप्रशस्त गरेको उल्लेख गर्नुभयो । विशेषगरी इजिप्टको स्वेज नहर आर्थिक क्षेत्र र नयाँ प्रशासनिक राजधानीमा निर्माण भइरहेका अत्याधुनिक संरचनाहरूमा चिनियाँ सहकार्यको प्रभाव स्पष्ट देखिएको उहाँको भनाइ छ ।

यस क्षेत्रमा चिनियाँ सहयोगमा सञ्चालित पूर्वाधार र औद्योगिक आयोजनाहरूले रोजगारी सिर्जना गर्न, कनेक्टिभिटी (सम्पर्क सञ्जाल) सुधार गर्न र दीर्घकालीन आर्थिक वृद्धिलाई टेवा पु¥याउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन् ।

सांस्कृतिक तथा जनस्तरको सम्बन्धलाई पनि यो साझेदारीको मुख्य स्तम्भका रूपमा लिइएको छ । कुवेत विश्वविद्यालयका जराह शहाबकाअनुसार अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध केवल आर्थिक स्वार्थमा मात्र टिकेको हुँदैन । जनस्तरको सम्पर्क र सांस्कृतिक समझदारीले नै दुई पक्षीय सम्बन्धको भविष्यलाई अझ प्रगाढ बनाउने उहाँको विश्लेषण छ । चीनलाई हाल एक यस्तो साझेदारका रूपमा हेरिएको छ, जसले विविधताको सम्मान गर्दै देशहरूलाई आ–आफ्नो मौलिक ढङ्गले आधुनिकीकरणको बाटोमा लाग्न प्रोत्साहित गर्दछ ।

क्षेत्रीय चुनौतीहरूका बीच संवाद र शान्तिपूर्ण विकासलाई प्रवद्र्धन गर्न चीनले निर्वाह गरेको भूमिकाको पनि विश्लेषकहरूले प्रशंसा गरेका छन्। इराकी न्युज एजेन्सीका महानिर्देशक सत्तार शरीफले अरब विश्वले भोगिरहेका विभिन्न सङ्कटहरूको समाधानका लागि चीनले अघि सारेका पहल र सहअस्तित्वको सिद्धान्त प्रशंसनीय रहेको बताउनुभयो। चीनलाई तनाव कम गर्ने र क्षेत्रीय एकतामा जोड दिने एक भरोसायोग्य मित्र राष्ट्रका रूपमा चित्रण गरिएको छ ।

यसैगरी, गाजास्थित राजनीतिक विश्लेषक मुस्तफा इब्राहिमले प्यालेस्टाइनको मुद्दा र त्यहाँका जनताको अधिकारका लागि चीनले निरन्तर रूपमा प्रदान गर्दै आएको कूटनीतिक र राजनीतिक समर्थनको उच्च सराहना गर्नुभएको छ । ७० वर्षको यो यात्राले चीन र अरब देशहरूबीचको सम्बन्धलाई थप परिपक्व बनाएको र आगामी दिनमा यसले साझा भविष्यका लागि नयाँ उचाइ लिने अपेक्षा गरिएको छ ।