काठमाडौं । जलवायु विज्ञ डा. ङमिन्द्र दाहालले जलवायु परिवर्तनका कारण बढ्दै गएको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै नेपालको पर्यटन क्षेत्रको सुरक्षा मापदण्ड परिमार्जन गर्नुपर्ने बताउनुभएको छ ।
आइतबार विश्व पर्यटन दिवस–२०२६ को अवसरमा काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै उहाँले पर्यटन पूर्वाधार विकास गर्दा जलवायु जोखिमको आकलन गर्नुपर्ने र बदलिँदो मौसमअनुसार सुरक्षा मापदण्ड लागू गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
उहाँले जुनसुकै मौसममा पनि सुरक्षित रहने स्थान छनोट गरेर ठूला पर्यटन पूर्वाधार विकास गर्नुपर्ने बताउनुभयो । मनसुनका समयमा हुने जोखिमलाई ध्यानमा राखेर नेपालको पर्यटन क्षेत्रको पुनःपरिकल्पना गर्न आवश्यक रहेको उहाँको भनाइ छ ।
डा. दाहालले क्लाउडबर्स्ट, अत्यधिक वर्षा तथा नदीमा आउने बाढीजस्ता स्थानीय मौसमी घटनाको पूर्वानुमान र पूर्वतयारीलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्ने बताउनुभयो । हिमालबाट बग्ने नदीका किनारमा रहेका बस्ती तथा पर्यटकीय क्षेत्रसमेत जोखिममा पर्नसक्ने भएकाले नयाँ सुरक्षा मापदण्ड बनाउनुका साथै जोखिम क्षेत्रको पुनःरेखांकन गर्नुपर्ने उहाँले उल्लेख गर्नुभयो ।
परम्परागत पूर्वतयारीले चरम जलवायुजन्य विपद्को सामना गर्न नसक्ने भन्दै उहाँले पर्यटन क्षेत्रका लागि गतिशील सुरक्षा मापदण्ड आवश्यक रहेको बताउनुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो, “अब सुरक्षित पर्यटन गन्तव्य परिभाषित गर्दा ठूला पूर्वाधार विकासका लागि जुनसुकै मौसममा सुरक्षित रहने स्थल छनोट गर्नुपर्छ । यस किसिमको गतिशील सुरक्षाको मापदण्ड हामीले अपनाउनुपर्ने हुन्छ ।”
जलवायु परिवर्तनको असर हिमाली क्षेत्रमा मात्र सीमित नरहेको भन्दै उहाँले मध्यपहाड र तराईका क्षेत्रमा समेत यसको प्रभाव देखिन थालेकाले पर्यटन योजना निर्माण गर्दा सबै भौगोलिक क्षेत्रका जोखिमलाई समेट्नुपर्ने बताउनुभयो ।
उहाँले जलवायुसम्बन्धी उपलब्ध सूचना, वैज्ञानिक ज्ञान र पूर्वानुमान क्षमताको उपयोग गर्दै पर्यटन क्षेत्रलाई सुरक्षित बनाउन सरकारले विशेष ध्यान दिनुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
