काठमाडौं । लगातारको अविरल वर्षासँगै आएको बाढी, पहिरो र डुबानका कारण देशभर १२ जनाको मृत्यु भएको छ । राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार पछिल्लो २४ घण्टामा मात्रै थप ६ जनाको मृत्यु भएको हो ।

प्राधिकरणकी प्रवक्ता शान्ति महतका अनुसार असोज ८ गतेदेखि हालसम्म बाढी, पहिरो र अविरल वर्षाका कारण मृत्यु हुनेको संख्या १२ पुगेको हो । विपद्का घटनामा परी सात जना सम्पर्कविहीन छन् । पाल्पामा एक जना तथा पछिल्लो २४ घण्टामा बागलुङमा चार र म्याग्दीमा दुई जना बेपत्ता भएका छन् ।

प्राधिकरणले सम्पर्कविहीनहरूको खोजी तथा उद्धार कार्य जारी राखेको जनाएको छ । मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले वर्षा तथा सम्भावित जोखिमबारे पूर्वानुमान गरेपछि सोही आधारमा जोखिमयुक्त क्षेत्र पहिचान गरी स्थानीय प्रशासन, सुरक्षा निकाय र स्थानीय तहलाई पूर्वतयारी तथा उद्धारका लागि परिचालन गरिएको प्रवक्ता महतले बताउनुभयो ।

उहाँका अनुसार जोखिमका आधारमा रेड, एम्बर र येलो अलर्ट जारी भएका क्षेत्र पहिचान गरी पूर्वतयारीका काम अघि बढाइएको छ । विशेषगरी हिमाली क्षेत्रमा भारी वर्षासँगै हिमपातको सम्भावना देखिएपछि पर्यटक तथा पदयात्रीलाई लक्षित गरी छुट्टै सूचना जारी गरिएको छ । हालसम्म ९ हजारभन्दा बढी पर्यटकलाई सुरक्षित स्थानमा झारिएको प्राधिकरणले जनाएको छ । विदेशी पर्यटक तथा यात्रुलाई मौसम र जोखिमबारे जानकारी गराउन अंग्रेजी भाषामा समेत सूचना जारी गरिएको थियो ।

प्राधिकरणले ७७ वटै जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी, प्रहरी प्रमुख, स्थानीय तहका प्रमुख तथा विपद् प्रतिकार्यमा खटिने अन्य निकायसँग निरन्तर सूचना आदानप्रदान गरिरहेको जनाएको छ । ह्वाट्सएप, भाइबरलगायत डिजिटल माध्यमबाट नदी बेसिन, वर्षाको अवस्था र प्रभावित क्षेत्रबारे नियमित सूचना संकलन तथा सम्प्रेषण भइरहेको छ ।

प्राधिकरणले गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका केही क्षेत्रलाई बढी जोखिमयुक्त क्षेत्रका रूपमा पहिचान गरेको थियो । कालीगण्डकी र नारायणी नदी बेसिनका विभिन्न स्थानमा अति भारी वर्षा भएपछि नदीको बहाव बढ्नुका साथै कटानको जोखिमसमेत बढेको महतले बताउनुभयो । नवलपुर, चितवन, पाल्पा, पर्वतलगायत जिल्लामा बाढी, कटान र पहिरोको प्रभाव देखिएको छ ।

नवलपरासीमा १ हजार १ सयभन्दा बढी सुरक्षित स्थानमा

प्राधिकरणका अनुसार नवलपरासी क्षेत्रमा मात्रै १ हजार १ सयभन्दा बढी मानिसलाई जोखिमयुक्त क्षेत्रबाट सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गरिएको छ । त्यस्तै अन्य जोखिमयुक्त क्षेत्रमा समेत पूर्वानुमानका आधारमा स्थानीय बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको जनाइएको छ ।

पर्वतमा केही घर बाढीले बगाए पनि जोखिमयुक्त बस्तीका बासिन्दालाई अघिल्लो बेलुका नै सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गरिएकाले मानवीय क्षति हुन नपाएको महतले बताउनुभयो ।

म्याग्दीमा उद्धारका लागि दुईवटा हेलिकोप्टर परिचालन गरिएको छ । बाढी तथा पहिरो प्रभावित क्षेत्रमा आवश्यकताका आधारमा उद्धार तथा सुरक्षित स्थानान्तरणको काम भइरहेको प्राधिकरणले जनाएको छ ।

उद्धारपछि सुरक्षित स्थानमा राखिएका नागरिकका लागि खाना तथा आवश्यक सामग्रीको व्यवस्थापन स्थानीय तह, जिल्ला प्रशासन कार्यालय र प्रदेश सरकारसँगको समन्वयमा भइरहेको छ । स्थानीय तथा प्रदेशस्तरका गोदामसँगै प्राधिकरणको केन्द्रीय गोदाम र त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलस्थित गोदामबाट समेत आवश्यकताअनुसार राहत सामग्री पठाइएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।

प्राधिकरणकी प्रवक्ता महतका अनुसार तत्कालको जोखिम भने टरिसकेको छैन । आइतबार रातिसम्म केही क्षेत्रमा वर्षा जारी रहन सक्ने भएकाले नदीको बहाव थप बढ्नुका साथै बाढी र पहिरोको जोखिम कायम रहेको उहाँले बताउनुभयो ।