वैज्ञानिकहरूले कम्तिमा छ करोड ६० लाख वर्ष पहिलेको उत्कृष्टरूपमा संरक्षित डाइनोसरको भ्रूण पत्ता लगाएको घोषणा गरेका छन् । यो कुखुराको जस्तै आफ्नो अण्डाबाट बाहिर निस्कने तयारी गरिरहेको थियो।
यो जीवाश्म दक्षिणी चीनको गान्झोउमा फेला परेको हो । यो दाँतविहीन थेरोपोड डाइनोसर वा ओभिराप्टोरोसौरको थियो । जसलाई अन्वेषकहरूले ‘बेबी यिङलियाङ’ भनेर नाम दिएका छन् ।
बर्मिङ्घम विश्वविद्यालयका शोधकर्ता फियोन वासिम माले एएफपी समाचार एजेन्सीसँग भने, “यो इतिहासमा अहिलेसम्मको सबैभन्दा राम्रो डाइनोसरको भ्रूणहरु मध्येको एक हो ।”
मा र उनका सहकर्मीहरुले बेबी यिङलियाङको टाउको शरीरको मुनि परेको तथा खुट्टा दुवैतिर र पछाडि मोडिएको अवस्थामा फेला पारेका थिए । त्यो यस्तो मुद्रामा थियो जुन पहिला डाइनोसरहरुमा देखिँदैनथ्यो, यो आधुनिक चराहरु जस्तै थियो ।
चराहरुमा व्यवहार केन्द्रीय स्नायु प्रणालीद्वारा नियन्त्रित हुन्छ र यसलाई ‘टकिङ’ भनिन्छ । चराहरुले बच्चा कोरल्ने बेलामा आफ्नो चुच्चोले अण्डाको खोल फोर्दाखेरी टाउकोलाई स्थिर राख्न आफ्नो दाहिने पखेटामुनि आफ्नो टाउकोलाई टक गर्छन् । ट विफल हुँदा भ्रूणको मर्ने सम्भवाना अधिक हुन्छ ।
“यसले आधुनिक चराहरूमा यस्तो व्यवहार पहिलो पटक तिनीहरूको डाइनोसर पुर्खाहरूबाट विकसित र उत्पत्ति भएको सङ्केत गर्छ”, माले भने।
टकिङको एउटा विकल्प आधुनिक गोहीहरुमा पनि देखिन्छ जुन योसँग करिब नजिक छ । गोहीले यसको सट्टा छातीमा टाउको झुकाएर अण्डा निस्कने आसन धारण गर्छ ।
ओभिराप्टोरोसोर जसको अर्थ ‘अण्डा चोर छेपारो” हो, प्वाँख भएका डायनासोरहरू थिए जुन लेट क्रेटासियस अवधिमा अहिलेको एशिया र उत्तरी अमेरिकामा बसोबास गर्थे।
तिनीहरुको चुच्चो आकार र आहार परिवर्तनशील थिए तथा आकारमा तल्लो छेउमा रहेको आधुनिक टर्कीदेखि विशाल गिगान्टोराप्टरहरुसम्को थियो जुन आठ मिटर लामो थियो ।
बेबी यिङलियाङ टाउकोदेखि पुच्छरसम्म २७ सेन्टिमिटर (१०.६ इन्च) लामो छ र यिङलियाङ स्टोन नेचर हिस्ट्री म्युजियममा १७ सेमी (६.६ इन्च) लामो अन्डाभित्र छ।
अन्वेषकहरुका अनुसार यो जीव सात करोड २० लाख वर्षदेखि ६ करोड ६० लाख वर्ष पुरानो हो र सम्भवतः यो पहिरोद्वारा संरक्षित भएको थियो जसले युगौँसम्म जोगाउन माटोमुनि लुकाइरहेको थियो ।
यदि यो वयस्क हुनका लागि जीवित भएको भए यो दुईदेखि तीन मिटर लामो हुनेथियो र सम्भवतः साना रुखविरुवाका पातहरु खाइरहेको हुन्थ्यो ।
यस्तो नमूना धेरै अण्डा जीवाश्ममध्ये एक थियो जुन दशकौँसम्म भण्डारण गर्न बिर्सिएको थियो।
अनुसन्धान टोलीले नजन्मिएका डाइनोसरहरु हुनसक्ने आशङ्का गरेका छन् र भित्र लुकेको भ्रूण पत्ता लगाउन बेबी यिङलियाङको अण्डाको खण्डको भाग काटिदिएका छन् ।
“अण्डभित्र रहेको यो डाइनोसरको भ्रूण मैले अहिलेसम्म देखेको सबैभन्दा सुन्दर जीवाश्म हो”, अनुसन्धान टोलीका सदस्य एडिनबर्ग विश्वविद्यालयका प्रोफेसर स्टिभ ब्रुसेटेले भने, “यो सानो प्रसवपूर्व डाइनोसर आफ्नो अण्डामा घुमेको बच्चा चरा जस्तै देखिन्छ, जुन आजका चराहरूको विशेषता उनीहरूको डायनासोर पुर्खाहरूमा पहिलो पटक विकसित भएको प्रमाण हो।”
