महानगरपालिकाका अनुसार सामुदायिक विद्यालयका बालबालिका, शिक्षक तथा कर्मचारी, स्वास्थ्य प्रवर्द्धन केन्द्रमा सेवा लिन आउने बिरामी तथा आफन्त र वडा कार्यालयमा प्रशासनिक सेवा लिन आउने सेवाग्राहीलाई लक्षित गरी पानी पिउनयोग्य भए–नभएको परीक्षण गरिनेछ ।
कार्यक्रमकी फोकल पर्सन राधिका कुइँकेलका अनुसार महानगरपालिकाको स्वास्थ्य विभागले पानीको नमुना सङ्कलन विधिबारे सम्बन्धित व्यक्तिलाई अभिमुखीकरण सुरु गरेको छ । जनप्रतिनिधि, वडासचिव, विद्यालय नर्स, शिक्षक, महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविका तथा पानी उत्पादक र वितरकलाई नमुना सङ्कलनसम्बन्धी प्रशिक्षण दिइनेछ ।
वडा नम्बर १ बाट सुरु गरिएको अभिमुखीकरण सबै वडाका लक्षित व्यक्तिलाई प्रदान गरिने कुइँकेलले बताउनुभयो । तालिम प्राप्त व्यक्तिले पानीको नमुना सङ्कलन गर्ने र प्रयोगशालामा परीक्षण गराई प्राप्त नतिजाका आधारमा पानीको गुणस्तर सुधार तथा कायम गर्ने कार्यक्रम सञ्चालन गरिने उहाँले बताउनुभयो ।
वडासचिव सर्वज्ञराज पौडेलले आफूले सुरक्षित ठानेको पानी वास्तवमै कति सुरक्षित छ भन्ने जानकारी आवश्यक रहेको बताउनुभयो । पानीको सुरक्षा र स्वच्छताका उपाय अपनाउन आवश्यक आधारसमेत परीक्षणबाट प्राप्त हुने उहाँको भनाइ छ ।
महानगरपालिकाले धारामा आउने, जार वा अन्य स्रोतबाट ल्याइने पानी बाहिरबाट सफा र सङ्लो देखिँदैमा पिउनयोग्य हुन्छ भन्ने सुनिश्चित नहुने जनाएको छ । पानीमा आँखाले नदेखिने जीवाणु तथा स्वास्थ्यमा असर पार्ने रासायनिक पदार्थ हुनसक्ने भएकाले नियमित परीक्षण, निगरानी र सुधार आवश्यक रहेको महानगरपालिकाको भनाइ छ ।
पानीको सुरक्षा भौतिक, रासायनिक र जैविक गुणस्तरका आधारमा निर्धारण गरिन्छ । सुरक्षित खानेपानीका लागि पाँच प्रकारका भौतिक, १३ प्रकारका रासायनिक र एक प्रकारको जैविक परीक्षण गर्नुपर्ने मापदण्ड छ । जोखिम र सान्दर्भिकताका आधारमा थप एक भौतिक, एक जैविक र सात रासायनिक परीक्षणसमेत गर्नुपर्ने व्यवस्था छ ।
रासायनिक गुणअन्तर्गत क्लोरिन अवशेषको परीक्षण दैनिक तथा अमोनिया, क्लोराइड, नाइट्रेट र क्याल्सियमको परीक्षण मासिक गर्नुपर्नेछ । त्यस्तै फलाम, म्याङ्गानिज, सल्फेट, आर्सेनिक, क्याडमियम, तामा, फ्लोराइड, साइनाइड, सिसा, क्रोमियम, जस्ता, पारा र एल्युमिनियमलगायतका पारामिटरको परीक्षण वार्षिक रूपमा गर्नुपर्ने मापदण्डमा उल्लेख छ ।
सूक्ष्म जैविकतर्फ इकोलाई र कुल कोलिफर्मको परीक्षण भने मासिक रूपमा गर्नुपर्ने व्यवस्था रहेको महानगरपालिकाले जनाएको छ ।
