जनकपुरधाम। जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका–१२ स्थित हनुमाननगरमा रहेको गुठीको जग्गा गुठी संस्थानले निजी संस्थालाई भाडामा दिएपछि स्थानीय बासिन्दा र संस्थानबीच विवाद उत्पन्न भएको छ ।
सरकारले एकातिर अतिक्रमित गुठी जग्गा फिर्ता ल्याउन ९ सदस्यीय समिति गठन गरी अभियान चलाइरहेको बेला, अर्कोतर्फ संस्थानले नै मोटो रकम लिएर जग्गा लिजमा उपलब्ध गराएको भन्दै विरोध शुरु भएको हो । गुठी संस्थानले हनुमाननगरमा रहेको कित्ता नम्बर १ को ५ बिघा १० कठ्ठा १२ धुर जग्गा ‘विदेह ओशो ध्यान केन्द्र’ लाई २० वर्षका लागि लिजमा दिएको पाइएको छ । २०८२ जेठ ७ गतेदेखि लागू हुनेगरी वार्षिक १० लाख १५ हजार रुपैयाँ भाडा बुझाउने शर्तमा धार्मिक क्रियाकलापका लागि सो जग्गा केन्द्रलाई दिइएको हो ।
यसअघि उक्त जग्गा स्थानीय हनुमान मन्दिरले उपभोग गर्दै आएको थियो । मन्दिरले स्थानीय गरिब तथा विपन्न परिवारलाई प्रतिव्यक्ति २ कठ्ठाका दरले खेतीपातीका लागि जग्गा उपलब्ध गराएको थियो, जसबापत उनीहरूले मन्दिरलाई ‘कुत’ (भाडा) बुझाउने गर्दथे । अहिले सोही जग्गा अर्कै संस्थालाई दिएपछि स्थानीय बासिन्दा आफ्नो जीविकोपार्जनको माध्यम खोसिएको भन्दै आन्दोलित भएका छन् ।
स्थानीय कलावती साहले वर्षौँदेखि आफूहरूले जोतभोग गर्दै आएको सहारा खोसिँदा ठूलो समस्या आइलागेको बताउनु भयो । अर्का स्थानीय प्रितम राउत कुर्मीले अतिक्रमित अवस्थामा रहेको जग्गालाई आफूहरूले नै संरक्षण गरी खेतीयोग्य बनाएको दाबी गर्नुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो, ‘हामीले खेती गरेर गुजारा चलाउनुका साथै मन्दिरलाई पनि सहयोग गरिरहेका थियौँ । अब हामीलाई बिचल्लीमा पार्न खोजिएको छ, यसका विरुद्ध हामी आन्दोलन गर्न तयार छौँ ।’
हनुमाननगर हनुमान मन्दिर संरक्षण समितिका महासचिव रोशनकुमार राउतले संस्थानले मन्दिर र स्थानीय कसैलाई पनि जानकारी नदिई जग्गा लिजमा दिएर अन्याय गरेको आरोप लगाउनु भयो । उहाँकाअनुसार मन्दिरको जीर्ण अवस्था सुधार गर्न र दैनिक भोगरागादिका लागि स्थानीयबाट प्राप्त हुने कुत नै मुख्य स्रोत रहेको थियो । सरकारले एकातिर अतिक्रमण हटाउने भन्ने र अर्कोतिर संरक्षण भइरहेको जग्गा अर्कैलाई सुम्पिएर पुनः अतिक्रमणलाई बढावा दिएको उहाँको तर्क छ ।
यता, विदेह ओशो ध्यान केन्द्रले भने आफूहरूले कानूनी प्रक्रिया पूरा गरेरै जग्गा लिजमा लिएको स्पष्ट पारेको छ । केन्द्रका सचिव स्वामी विवेक सागरले विवाद गर्ने आफ्नो उद्देश्य नभएको र नियमसंगत ढंगले नै जग्गा प्राप्त गरेको दाबी गर्नुभयो । उहाँकाअनुसार केन्द्रले उक्त स्थानमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको योग तथा ध्यान केन्द्र निर्माण गर्ने लक्ष्य राखेको छ । साथै, त्यहाँ मिथिलाका विद्वान–विदुषीका प्रतिमा र विभिन्न देवी–देउताका मन्दिरहरू समेत निर्माण गरी पर्यटकीय तथा धार्मिक स्थलका रूपमा विकास गरिने उहाँको भनाइ छ ।
मन्दिरलाई जग्गा खाली गर्न पत्र आएपछि मात्र आफूहरूले यसबारे जानकारी पाएको स्थानीयको भनाइ छ । हाल सो जग्गालाई लिएर उत्पन्न विवाद समाधानका लागि जिल्ला प्रशासन कार्यालय धनुषाले पहल गरिरहेको छ । –न्युज एजेन्सी नेपाल
