काठमाडौं । परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले मुस्ताङमा युरेनियम उत्खननका लागि नेपाली सेना र अमेरिकी सेनाबीच सम्झौता भएको भन्ने सार्वजनिक चर्चामा कुनै सत्यता नरहेको स्पष्ट पार्नुभएको छ।
मंगलबार राष्ट्रिय सभाको बैठकमा सांसदहरूले उठाएका जिज्ञासाको जवाफ दिँदै मन्त्री खनालले मुस्ताङमा खानी उत्खननसम्बन्धी कुनै पनि पक्षसँग कुनै प्रकारको सहमति वा सम्झौता नभएको बताउनुभयो।
उहाँले केही डिजिटल सञ्चारमाध्यममा प्रकाशित दाबीहरू पूर्णतः आधारहीन रहेको उल्लेख गर्दै यस विषयमा नेपाल सरकारका सम्बन्धित निकायहरूले यसअघि नै आधिकारिक रूपमा खण्डन गरिसकेको जानकारी दिनुभयो।
मन्त्री खनालले नेपालको संविधानको धारा २८९ अनुसार प्राकृतिक स्रोत र त्यसको उपयोगसम्बन्धी व्यवस्थाप्रति सरकार पूर्ण रूपमा प्रतिबद्ध रहेको बताउनुभयो। साथै नेपालको असंलग्न परराष्ट्र नीति र पञ्चशीलको सिद्धान्तविपरीत हुने कुनै पनि सम्झौता नगर्ने सरकारको स्पष्ट नीति रहेको उहाँले दोहोर्याउनुभयो।
उहाँले भन्नुभयो, “मुस्ताङ जिल्लामा युरेनियम धातुको उत्खनन गर्न नेपाली सेना र अमेरिकी सेनाबीच सम्झौता भएको भन्ने सार्वजनिक चर्चामा कुनै सत्यता छैन। यस क्षेत्रमा खानी उत्खननसम्बन्धी कसैसँग कुनै प्रकारको सहमति वा सम्झौता भएको छैन। केही डिजिटल मिडियामा गरिएका आधारहीन दाबीलाई नेपाल सरकारका सम्बन्धित निकायहरूले खण्डन गरिसकेका छन्।”
परराष्ट्रमन्त्री खनालका अनुसार मुस्ताङ क्षेत्रमा खानी हुनसक्ने सम्भावनाबारे भएका प्रारम्भिक अध्ययनहरूले केही सकारात्मक संकेत गरेका छन्। तर ती अध्ययन अत्यन्त प्रारम्भिक चरणमा रहेकाले युरेनियम वा अन्य खनिजको सम्भावनाबारे निष्कर्षमा पुग्न थप विस्तृत अध्ययन र अन्वेषण आवश्यक रहेको उहाँले बताउनुभयो।
उहाँले यस सम्बन्धमा खानी तथा भूगर्भ विभागले आवश्यक अध्ययन, अनुसन्धान र प्रक्रिया अगाडि बढाउने पनि स्पष्ट पार्नुभयो।
तस्बिर: किरणराज बिष्ट/ रासस
