एजेन्सी । अमेरिकन एकेडेमी अफ डर्मेटोलोजी (एएडी)का अनुसार एक व्यक्तिको दिनमा ५० देखि १०० कपाल झर्नु सामान्य कुरा हो ।
यदि कसैको टाउकोमा करिब १ लाख (१ लाख) कपाल छ भने बुझ्नुहोस्, यो धेरै ध्यान दिनुपर्ने कुरा होइन । यो एक चक्र जस्तै हो, केहि कपाल झर्छ र उसको ठाउँमा नयाँ कपाल पलाउँछ ।
स्याम्पु वा कम्बी गर्दा हाम्रो कपाल झर्दैन । वास्तवमा यी पहिले नै टाउकोको जराबाट अलग भइसकेका हुन्छन् । स्याम्पु गर्दा र कपाल कोर्दा काम सजिलो बनाउँछ। सत्य यो हो कि कपाल सफा राख्नाले यसलाई बलियो बनाउँछ । यसले कपालको जरामा कुनै पनि प्रकारको संक्रमणको जोखिम कम गर्छ ।
कपाल झर्नुको वास्तविक कारण भनेको पोषक तत्वको कमी हो । यदि हाम्रो खानामा हरियो सागसब्जी, फलफूल र आवश्यक भिटामिन (डी, बी–१२ र ई) , खनिज (आइरन र क्याल्सियम)को कमी भएमा त्यसले सीधै कपाललाई असर गर्छ ।
यस बाहेक कपालमा प्रोटिनको मात्रा सही छैन भने यसको मतलब कपालले पोषण नपाएको हो । यसले कपाल झर्न पनि सक्छ ।
प्रत्येक व्यक्तिको कपाल झर्नुको पछाडि धेरै सम्भावित कारणहरू हुन सक्छन् । कुन उमेरमा र कुन कारणले मानिसको कपाल झरिरहेको छ, यसले यसको लक्षण के हुन्छ भन्ने निर्णय गर्छ ।
यी धेरै प्रकारका हुन सक्छन् । यदि पुरुषमा तक्लुपन देखिएको छ भने सबैभन्दा पहिले कपालको रेखामा वा टाउकोको अगाडि, पछाडि र छेउको कुनै विशेष स्थानमा झर्छ । जबकि महिलाको टाउकोको कपाल बिस्तारै घट्न थाल्छ । उनीहरुको पूरै टाउकोको कपाल पहिले पातलो हुन्छ र त्यसपछि झर्छ ।
कसैको कपाल झर्ने बिस्तारै धेरै वर्षमा हुन सक्छ वा कहिलेकाहीँ यो अचानक हुन सक्छ । यो अस्थायी वा स्थायी हुन सक्छ । सामान्यतया कपाल झर्ने समस्या पारिवारिक इतिहासका कारण हुने गर्छ ।
महिलाको कपाल झर्ने शैली र पुरुषको कपाल झर्ने शैली फरक हुन्छ । त्यसैले महिलाको कपाल झर्यो भने पनि त्यसमा तक्लुपन देखिँदैन ।
यसका अलावा टेस्टोस्टेरोनसँगै महिलाको शरीरमा एस्ट्रोजन हर्मोन पनि हुन्छ । यो हर्मोनले उनीहरूको शरीरमा सुरक्षा कवचको रूपमा काम गर्छ । केही समयको लागि, यसले महिलाहरूलाई हृदयघातदेखि अन्य रोगहरू सम्मका धेरै गम्भीर रोगहरूबाट जोगाउँछ ।
एस्ट्रोजेनले पुरुषजस्तै महिलामा तक्लुपन पैदा गर्दैन । उनीहरुको कपाल झर्दैन । तर, रजोनिवृत्तिपछि उनीहरूको शरीरमा एस्ट्रोजनको मात्रा कम भएपछि कपाल झर्न सक्छ ।
गर्भावस्थामा पोषक तत्वको कमीका कारण पनि महिलामा कपाल झर्ने सम्भावना हुन्छ ।
तातो पानी, कपाल कर्ली वा स्ट्रेट बनाउन प्रयोग हुने रसायन, ब्लीच, हेयर कलर, हेयर ड्रायर, हेयर स्ट्रेटनर, यी सबै कुरा कपालका लागि निकै हानिकारक हुन्छन् । हेयर सैलुनमा कपालमा प्रयोग हुने सबै केमिकलले कपाल झर्ने र चाँडै सेतो हुने गर्छ ।
कपाललाई झर्नबाट कसरी रोक्ने ?
धेरै टाइट हेयरस्टाइल नगर्नुहोस् । यदि तपाइँ आफ्नो कपाललाई नियमित रूपमा ब्रेड, बन वा पोनीटेल गर्नुहुन्छ भने, तिनीहरूलाई ढीलो राख्न प्रयास गर्नुहोस् ताकि कपालको जराहरू फैलिन नपरोस् ।
आफ्नो कपाललाई बारम्बार छुने नगर्नुहोस् । सम्भव भएसम्म हामीले कपाल तान्न, घुमाउने वा रगड्नबाट पनि बच्नुपर्छ ।
कपाल धोए पछि, यसलाई सुकाउनुहोस् । तपाईं यसको लागि तौलिया प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ । तौलियाले आफ्नो कपाल रगड्नबाट बच्नुहोस् ।
आफ्नो आहारमा पौष्टिक तत्वहरू प्रशस्त राख्नुहोस् र सन्तुलित आहारको ख्याल गर्नुहोस् । आफ्नो आहारमा प्रशस्त मात्रामा आइरन र प्रोटिन समावेश गर्नुहोस् ।
कपाल झर्नुमा पोषणले ठूलो भूमिका खेल्छ । यदि कुनै रोग वा चिकित्सा उपचारका कारण कपाल झरिरहेको छ भने त्यो अर्कै कुरा हो तर सामान्य अवस्थामा कपालको राम्रो स्वास्थ्यका लागि राम्रो पोषण अति आवश्यक हुन्छ ।
राम्रो बानी र पोषण अपनाउनुका साथै खराब बानी त्याग्नु पनि महत्त्वपूर्ण छ । धुम्रपानले कपालमा निकै नराम्रो असर गर्छ । यस बाहेक जंक फूड खानुहुन्छ र राम्ररी सुत्नुहुन्न भने समग्र स्वास्थ्यसँगै यी बानीले कपाललाई पनि गम्भीर क्षति पुर्याउँछ ।
