एजेन्सी । अल्बर्ट आइन्स्टाइनलाई कसले चिन्दैन र ? आज पनि उनी विश्वका महान् वैज्ञानिकहरूमा गनिन्छन् । वैज्ञानिकहरू अझै पनि उनले बनाएका नियमहरूमा काम गरिरहेका छन् । आज हामी तपाईलाई वैज्ञानिक अल्बर्ट आइन्स्टाइनको हालै लिलामी भएको पत्रको बारेमा बताउनेछौं । जुन उनले अमेरिकी राष्ट्रपतिलाई लेखेका थिए ।
मानिसहरूले परमाणु बमको श्रेय नोबेल पुरस्कार विजेता अल्बर्ट आइन्स्टाइनलाई पनि दिन्छन् । यस सम्बन्धमा आइन्स्टाइनले पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति फ्र्याङ्कलिन डी रुजवेल्टलाई लेखेको चिठी उल्लेख गरिएको छ । यसले अमेरिकाको गोप्य आणविक कार्यक्रम ‘म्यानहट्टन प्रोजेक्ट’ सुरु गर्न मद्दत गर्यो । यसबाहेक जर्मनीको आणविक कार्यक्रमबारे पनि चिन्ता व्यक्त गरिएको थियो । यो चिठ्ठी एक लिलामीमा करिब ५२ करोड रुपैयाँमा बिक्री भएको थियो ।
म्यानहट्टन प्रोजेक्ट एटम बम बनाउने अमेरिकाको प्रोजेक्ट थियो । ओपेनहाइमरलाई संसारको पहिलो एटम बम बनाउने श्रेय दिइन्छ । एटम बम बनाउँदा धेरै प्राविधिक समस्या आएको बताइएको छ । तर जब आइन्स्टाइनले थाहा पाए कि जर्मनहरू यी समस्याहरू समाधान गर्न सफल हुन सक्छन्, उनले राष्ट्रपति फ्र्याङ्कलिन डी रुजवेल्टलाई यसबारे चेतावनी दिए ।
यसका लागि आइन्स्टाइनले सन् १९३९ मा राष्ट्रपति फ्रैंकलिन डी रुजवेल्टलाई पत्र लेखेका थिए, यो पत्रले परमाणु बम बनाउने अमेरिकी प्रयासलाई सुरु गर्न मद्दत गरेको बताइएको छ । आइन्स्टाइनले यो पत्र अर्का वैज्ञानिक लियो सिजलार्डको सहयोगमा लेखेका थिए ।
जानकारीका अनुसार सन् १९४० र १९४१ मा भएका दुईवटा खोजले बम बनाउन सम्भव भएको देखाएको थियो । एटम बम बनाउन प्रयोग हुने युरेनियमको ‘क्रिटिकल मास’ निर्धारण गरिएको थियो र प्लुटोनियम विखंडन भएर बममा प्रयोग गर्न सकिने कुरा पनि पुष्टि भएको थियो । त्यसपछि सन् १९४१ को डिसेम्बरमा सरकारले एटम बम बनाउन म्यानहट्टन प्रोजेक्ट सुरु गर्यो ।
यसअघि पनि आइन्स्टाइनसँग सम्बन्धित चीजहरू लिलामी भइसकेका छन् । २०२१ मा, आइन्स्टाइनको थ्योरी अफ रियालिटीका केही दुर्लभ कागजातहरू लिलामी गरियो । यी कागजातहरू १२ मिलियन (रु १७२ करोड) मा बेचिएको थियो । तर, पत्रको मामिलामा यो आइन्स्टाइनका लागि नयाँ कीर्तिमान हुनेछ । सन् २०१८ मा उनको एउटा चिठ्ठी ३६.८ करोड रुपैयाँमा बिक्यो, जसमा उनले भगवान र धर्मको बारेमा कुरा गरेका थिए ।
