काठमाडौँ । सरकारले आगामी आर्थिक वर्षको लागि १५ अर्बको स्रोत सुनिश्चित गरी रासायनिक मल खरिदको लागि टेण्डर प्रक्रिया शुरु गरेको छ ।
आईतवार सिंहदरबारमा कृषि तथा पशुपंक्षी विकास मन्त्रालयले आगामी सिजनका लागि रासायनिक मलको विषयमा गरेको छलफलमा यसबारेमा जानकारी गराएको हो ।
कृषि तथा पशुपंक्षी विकास मन्त्रालयले किसानहरुलाई रासायनिक मलको अभाव हुन नदिनको लागि आगामी वर्षको बजेटमा १५ अर्बको स्रोत सुनिश्चित गरी मल खरिदको लागि टेण्डर प्रक्रियामा गएको बताएको छ । मन्त्रालयले किसानहरुलाई खेतीको सिजनमा रासायनिक मलको अभाव हुन नदिने उद्देश्यले बजेट अगावै स्रोत सुनिश्चित गरी रासायनिक मल खरिद प्रक्रिया शुरु गरिएको जनाएको हो । कृषि तथा पशुपंक्षी मन्त्रालयका सचिव डा.गोविन्दप्रसाद शर्माले आगामी वर्षको लागि १५ अर्बको स्रोत सुनिश्चिता गरेर रासायनिक मल खरिदको टेण्डर प्रक्रियामा गएको बताउनु भयो ।
सचिव शर्माले १५ अर्ब रकम स्रोत सुनिश्चित गरी २ लाख ६० हजार मेट्रिक टन मल खरिद प्रक्रिया अघि बढेको जानकारी दिनुभयो । उहाँले गहँुको लागि आवश्यक मल खरिदको लागि बजेट कुर्दा प्रक्रिया ढिला हुने भएकाले बजेट अगावै स्रोत सुनिश्चि गरेर टेण्डर गरिएको बताउनु भयो । समयमा नै मल आवश्यक भएकाले अर्थ मन्त्रालयको स्वीकृतपछि टेण्डर गरिएको बताउनु भयो । उहाँले यो वर्ष पनि रासायनिक मलको अभाव नहुने दाबी गर्नुभयो । उहाँले अहिले ५१ हजार मेट्रिक टन डीएपी आयात भइरहेको ९० हजार मेट्रिक टन युरिया मल हुँदा यो वर्षलाई पुग्ने बताउनु भयो । उहाँले सरकारसँग युरिया मल पर्याप्त मात्रामा मौज्दात रहेको बताउनु भयो । उहाँले २ लाख १० हजार मेट्रिक टन युरिया,९७ हजार ८६५ डीएपी र १३ हजार ९५१ पोटास गरी ३ लाख २२ हजार ३६९ मेट्रिक टन मल आयात भइरहेको बताउनु भयो । उहाँले सरकारसँग युरिया ७५ हजार ९६६,डीएपी १६ हजार ८३५ र पोटास ६२३४ मेट्रिक टन मौज्दात रहेको दाबी गर्नुभयो । उहाँले चालु आर्थिक वर्षमा युरिया १ लाख ७६ हजार,डीएपी १ लाख ८ हजार ७९७ र पोटास ९ हजार मल वितरण गरिएको बताउनु भयो ।
उहाँले भन्नुभयो,‘सरकारले रासायनिक मल ल्याउनको लागि प्रयास गरिरहेको छ । आगामी वर्षको लागि सरकारले १५ अर्बको स्रोत सुनिश्चिता गरेर रासायनिक मल खरिदको टेण्डरमा गइसकेको छ । जसमा २ लाख ६० हजार मेट्रिक टन मल खरिद प्रक्रिया अघि बढेको छ । बजेट कुर्ने हो भने जेठ १५ पर्खनुपर्छ । मल खरिदमा २२५ दिन पुग्दैन । गहँुलाई मल ल्याउन सक्ने अवस्था आउँदैन । सरकारले यो प्रयास गर्नुपर्छ भनेर अर्थमन्त्रालयलाई बुझाउने काम गरे । समयमा नै मल चाहिन्छ जसलाई बजेट चाहिन्छ ।
बजेटपछि दिने हो । बजेट भन्दा पहिला नै प्रष्ट पारेका छौं । त्यसबाट समयमा नै मल खरिद भएर आएको छ । यो वर्ष पनि रासायनिक मलको अभाव हुँदैन । अहिले ५१ हजार मेट्रिक टन मल आयो भने ९० हजार युरिया,६० हजार मेट्रिक टन डीइपी भयो भने यो वर्षलाई पुग्छ । सरकारसँग युरिया मल पर्याप्त मात्रामा मौज्दात छ । डीएपी पनि भारतमा चुनाव भएको कारण थोरै ट्रान्सपोटेसनमा समस्या हुन्छ भनेर लागि परेका छौं । युरिया मल २ लाख १० हजार मेट्रिक टन,९७ हजार ८६५ डीएपी,१३ हजार ९५१ पोटास गरी ३ लाख २२ हजार ३६९ मेट्रिक टन मल आयात भइरहेको छ । सरकारसँग युरिया ७५ हजार ९६६,डीएपी १६ हजार ८३५ र पोटास ६२३४ मेट्रिक टन मौज्दात रहेको छ । चालु आर्थिक वर्षमा युरिया १ लाख ७६ हजार,डीएपी १ लाख ८ हजार ७९७ र पोटास ९ हजार मल वितरण भएको छ ।’
कृषिमन्त्री ज्वालाकुमारी साहले रासायनिक मल खरिद प्रक्रियालाई तिब्रता दिनेगरी कार्यविधि बनाउन आवश्यक रहेको बताउनु भयो । उहाँले कार्यविधिमार्फत मल आयात हुन नसक्दा संधै विवाद र झमेला भइरहेको बताउनु भयो । मन्त्रालयले कार्यविधि बनाउनसक्ने हो भने यसको निकास तत्काल हुने विश्वास उहाँको थियो । मन्त्री साहले मल खरिदको टेण्डर प्रक्रिया लामो भएकाले लामो प्रक्रियालाई बन्द गर्नुपर्ने बताउनु भयो । उहाँले रासायनिक मल खरिद प्रक्रिाय छोटो बाटोमा जानुपर्ने बताउनु भयो ।
उहाँले नेपालमा मल कारखानाको स्थापना गर्न नसकेसम्म समस्या झेल्नुपर्ने बताउनु भयो । मन्त्री ज्वालाले रासायनिक मलको अर्को विकल्प नभएसम्म खरिद प्रक्रिया तिब्र गतिमा लैजानलाई कार्यविधि बनाएर अघि बढ्नुपर्ने बताउनु भयो । उहाँले कृषि मन्त्रालयले राम्रो काम गर्न खोजिरहेको भन्दै भर्खरै सुन्तलालाई राष्ट्रिय फलको रुपमा घोषणा गरेको सुनाउनु भयो ।
