एजेन्सी

किभ । रुस र युक्रेनबीच युद्ध जारी छ । रुसको आक्रमणमा हालसम्म ९ हजारभन्दा बढी युक्रेनी सैनिक मारिएका छन् । रुस र युक्रेनबीचको युद्ध मानिसका लागि मात्र होइन जनावरका लागि पनि खतरनाक सावित भएको छ ।

युक्रेनमा रुसको आक्रमणका कारण ५ हजारभन्दा बढी डल्फिन मारिएका छन् । वैज्ञानिकहरूले यसका लागि पनडुब्बीको सोनार उपकरणलाई दोष दिइरहेका छन्। जीव वैज्ञानिक इभान रुसेभले अझ धेरै संख्यामा माछा मारिएको हुनसक्ने बताएका छन् ।

रुसेभले कृष्ण सागरमा तैनाथ जहाज र पनडुब्बी नै माछाको मृत्यु भएको बताएका छन् । रुसेभ युक्रेनको दक्षिणी ओडेसाको तुजली लगुन राष्ट्रिय निकुञ्जमा काम गर्छन्। उनले पानीमुनि मर्ने डल्फिनमध्ये पाँच प्रतिशत मात्रै किनारमा आउने गरेको बताए ।

बाँकी त समुद्रमा नै डुबिरहेका छन् । उनले दावी गर्दै भने, “हामी गणना गर्न सक्दैनौँ, तर अनुमान गर्न सक्छौँ कि अहिलेसम्म हजारौँ डल्फिन मारिएको हुनुपर्छ।”

सोनारको सम्बन्ध के हो ?

सोनार जहाज र पनडुब्बीहरूमा प्रयोग गरिन्छ। यस मेसिनबाट चारैतिर फ्रिक्वेन्सी निस्कन्छ। यदि कुनै चीज यसको फ्रिक्वेन्सीको बीचमा आउँछ भने त्यो रडारमा देखा पर्न थाल्छ। यसबाट सेनाले पानीमुनि रहेको पनडुब्बी र विष्फोटक पदार्थहरु पत्ता लगाउन सक्छन् ।

फेसबुक पोष्टमा उनले पानीमा जहाज र पनडुब्बीले जनावरको स्वास्थ्य बिगारिरहेको बताएका थिए । रुसेभले लेखेका छन्, “जहाजबाट डल्फिनहरू विकिरणको सम्पर्कमा आउँदैछन्, जसका कारण तिनीहरूका अंगहरू निष्क्रिय हुन्छन्।”

किन गरिरहेको छ असर ?

डल्फिनहरू ध्वनि तरंगहरू वा इकोलोकेशनमार्फत पानीमुनि वस्तुहरू फेला पार्न सक्षम हुन्छन्। यसले तिनीहरूलाई नेभिगेसन, खाना खोज्न र शिकारी जनावरहरूबाट भाग्न मद्दत गर्दछ।

तर सोनार विकिरण, जहाजको इन्जिन र हतियारको आवाजले डल्फिनलाई समस्या परिरहेको छ । जसका कारण उनीहरु सामानहरू नेभिगेट गर्न सक्दैनन् ।

बुल्गेरियाको रोपोटामो नदीको किनारमा डल्फिन पनि मृत अवस्थामा फेला परेका थिए, जसमा पानीमुनि रहेका खानीबाट जलेको निशानहरू भेटिएका थिए।