काठमाडौं । शिशुका लागि जन्मेदेखि ६ महिनासम्म आमाको दूधबाहेक कुनै पनि किसिमको अतिरिक्त खाना र पानी आवश्यक नपर्ने र ६ महिनापछि आवश्यकताअनुसार अतिरिक्त खानासहित दुई वर्षसम्म नियमित रूपमा स्तनपान गराउन चिकित्सकहरूले सुझाव दिने गर्छन् । शिशुलाई जन्मेको १ घण्टाभित्र आमाको दूध खुवाउने गर्नाले यसले नै शिशुका लागि पहिलो खोपको काम गर्ने चिकित्सक बताउँछन् ।
यस्तो छ कारण :
बच्चा जन्मेको १ घण्टाभित्र आमाको दूध खुवाउने प्रकृयालाई प्रारम्भिक स्तनपान भनिन्छ । सुरुमा आमाको दूध आउनेलाई बिगौती दूध पनि भनिन्छ । यसलाई सुरुमा हामीले नफालीकन बच्चालाई खुवाउनु पर्छ । बिगौती दूधमा बच्चालाई आवश्यक पर्ने पौष्टिक तत्त्वहरू हुने गर्दछ, त्यस कारण पनि शिशुलाई खुवाउन अति आवश्यक हुन्छ । कोभिड महामारीका बेलामा हामीले घरबाहिर जानुभन्दा घरभित्रै बसेर, हात धोएर, मास्क प्रयोग गरेर बच्चालाई दूध खुवाउँदा एकदमै राम्रो हुन्छ । आफ्नो बच्चाको सुरक्षाका लागि पूर्ण स्तनपान गराउन उत्तम हुन्छ ।
स्तनपानसम्बन्धी जान्नै पर्ने कुराहरू :
१) शिशु जन्मनेबित्तिकै जति सक्दो चाँडो १ घण्टाभित्र स्तनपान गराउने ।
२) शिशु जन्मेपछि आमाको स्तनबाट आउने पहिलो पहेंलो, बाक्लो बिगौती दूध खुवाउने ।
३) शिशुलाई दिन र रातमा गरी कम्तीमा १० देखि १२ पटकसम्म स्तनपान गराउने ।
४) बालबालिकालाई ६ महिनासम्म पूर्ण स्तनपान गराउने, पहिलो ६ महिनासम्म आमाको दूधबाहेक अरु कुनै पनि खानेकुराहरू र पानीसमेत नखुवाउने ।
५) बालबालिकालाई ६ महिना पूरा भएपछि अन्य पोषिलो वा पूरक खानाको साथसाथै २ वर्ष वा सोभन्दा बढी उमेरसम्म लगातार स्तनपान गराउने ।
(एजेन्सीको सहयोगमा)
