काठमाडौं । महिला उद्यमीहरूले उत्पादन गरेका कृषि तथा वनमा आधारित वस्तुहरूको प्रदर्शनी आयोजना गरिएको छ । आध्यान्ता फण्ड म्यानेजमेन्ट लिमिटेडले मंगलबार काठमाडौंको होटल ¥याडिसनमा महिला उद्यमीका उत्पादन प्रदर्शन गरेको हो ।
प्रदर्शनीमा महिला उद्यमीहरूले उत्पादन गरेका मह, जडीबुटी, कफी, चिया, कपडालगायत विभिन्न कृषि तथा वनजन्य वस्तु राखिएका थिए । प्रदर्शनीसँगै आध्यान्ताले वन तथा कृषिमा आधारित उद्यमलाई निजी क्षेत्रसँगको साझेदारीमा विस्तार तथा स्तरोन्नति गर्ने विषयमा सरोकारवालासँग छलफलसमेत आयोजना गरेको थियो । कार्यक्रममा निजी क्षेत्र, उद्यमी तथा सम्बन्धित सरोकारवालाको सहभागिता रहेको थियो ।
आध्यान्ता फण्ड म्यानेजमेन्ट लिमिटेडका संस्थापक तथा अध्यक्ष मनोज पौडेलले किसान तथा सम्भावना बोकेका कृषि उद्यमलाई विभिन्न क्षेत्रमा सहयोग गर्दै आएको जानकारी दिनुभयो । उहाँले सम्भावना भएका कृषि तथा अन्य उद्यममा लगानी गर्नुका साथै तिनलाई लगानीयोग्य र विस्तारयोग्य बनाउन कम्पनीले काम गरिरहेको बताउनुभयो ।
किसानले खेतमै उत्पादन बिक्री गर्दा पाउने मूल्य र काठमाडौंलगायतका बजारमा उपभोक्ताले तिर्ने मूल्यबीच ठूलो अन्तर रहेको भन्दै पौडेलले कृषि क्षेत्रमा रहेको मूल्य श्रृंखलाको अन्तर घटाउन पूर्वाधारमा लगानी आवश्यक रहेको बताउनुभयो ।
उहाँका अनुसार कोल्ड स्टोरेज, वेयरहाउस, प्रशोधन तथा बजार व्यवस्थापनजस्ता पूर्वाधारको अभाव तथा लगानीमा रहेको अक्षमताका कारण किसान र उपभोक्ताबीचको मूल्यमा ठूलो अन्तर देखिएको हो । यस्ता पूर्वाधारमा लगानी बढाउन सके किसानले उत्पादनको उचित मूल्य पाउने र उपभोक्ताले पनि तुलनात्मक रूपमा उचित मूल्यमा वस्तु खरिद गर्न सक्ने उहाँको भनाइ छ ।
“हामी आफैँ कृषिको बिजनेस गर्ने होइनौँ । हामी आफैँ कृषक पनि होइनौँ । तर सम्भावना बोकेका र अझ ठूलो उद्यम बन्न सक्ने सम्भावना भएका उद्यममा हामी लगानी गर्दै आएका छौँ,” पौडेलले भन्नुभयो, “कतिपय उद्यम आजकै दिनमा लगानीयोग्य अवस्थामा हुँदैनन् । त्यस्ता उद्यमलाई व्यवस्थापनमा सहयोग गर्ने, बजारसम्म पु¥याउने, गुणस्तर सुनिश्चित गर्नेलगायतका काममा पनि हामी उहाँहरूसँगै काम गर्छौँ ।”
उहाँले साना तथा सम्भावनायुक्त उद्यमलाई लगानीयोग्य बनाएर लगानी भित्र्याउने र त्यसपछि उद्यमलाई विस्तार गर्ने रणनीति रहेको बताउनुभयो ।
पौडेलले कृषि उत्पादनको मूल्यमा देखिएको ठूलो अन्तरलाई सम्बोधन गर्न उत्पादनसँगै बीचको पूर्वाधार विकासमा लगानी गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो । उहाँले किसानलाई मात्र लक्षित गरेर नभई ठूलो संख्यामा किसानलाई जोड्ने पूर्वाधारमा लगानी गर्ने रणनीति कम्पनीले लिएको बताउनुभयो ।
दूध, चिया, अदुवालगायतका कृषि उत्पादनले बजार नपाउने समस्या समाधान गर्न उत्पादनसँगै प्रशोधन र बजारसँग जोडिने उद्यमको विकास आवश्यक रहेको उहाँले बताउनुभयो । आध्यान्ताले यस्ता उद्यममा लगानी गरी किसानलाई बजारसँग जोड्ने र क्षेत्रगत रूपमा कृषि मूल्य श्रृंखला बलियो बनाउने रणनीति लिएको उहाँको भनाइ छ ।
उहाँका अनुसार लगानीकर्ताबाट छरिएर रहेको पुँजी एकत्रित गरी सम्भावना बोकेका उद्यममा लगानी गर्ने काम कम्पनीले गर्दै आएको छ । सानो पुँजी भएका धेरै किसानलाई वित्तीय प्रणालीसँग जोड्न प्रविधिको प्रयोग आवश्यक रहेको पनि उहाँले बताउनुभयो ।
आध्यान्ताले दुई वर्षअघि ‘खेती’ नामक एग्रिटेक कम्पनीमा लगानी गरेको पौडेलले जानकारी दिनुभयो । उक्त डिजिटल एपमार्फत किसानले कृषि सामग्री तथा इनपुट खरिदका लागि बैंक ऋणमा आवेदन दिन सक्ने सुविधा पाएका छन् । एपले ठूलो संख्यामा किसानलाई एउटै प्लेटफर्ममा जोड्ने काम गरिरहेको उहाँले बताउनुभयो ।
पौडेलले कृषि क्षेत्रमा प्रविधि र नवीनताको प्रयोगमार्फत ठूलो संख्यामा किसानलाई वित्तीय तथा बजार प्रणालीसँग जोड्न सकिने बताउनुभयो । उत्पादन, प्रशोधन, भण्डारण, वित्तीय पहुँच र बजार व्यवस्थापनलाई एकीकृत रूपमा अघि बढाउन सके कृषि क्षेत्रको मूल्य श्रृंखला थप बलियो बन्ने उहाँको भनाइ छ ।
उहाँले कृषि तथा वनमा आधारित उद्यमको विकासका लागि निजी क्षेत्रको लगानीसँगै राज्यले पूर्वाधार, प्रविधि र उद्यम विकासमा लगानी बढाउनुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
