काठमाडौं । निर्वाचन आयोगका प्रमुख आयुक्त दिनेशकुमार थपलियाले नागरिकता प्राप्त गरेका र वडा विभाजन भएका सबै क्षेत्रमा निर्वाचन गर्ने व्यवस्था गरेको बताउनु भएको छ ।
आयोगले मगलबार आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै आयुक्त थपलियाले नागरिकता प्राप्त गरेर वडा विभाजन भित्र परेका ६ हजार ७ सय ४३ वडा भित्रका मतदाता नामवलीमा नाम भएका सबै नागरिकले मतदान गर्न पाउने गरी सबै क्षेत्रमा निर्वाचनको व्यवस्था गरिएको बताउनु भएको हो । उहाँले पत्रकारहरुले चुच्चे नक्सामा समेटिएको क्षेत्रमा पनि निर्वाचन हुन्छ भन्ने प्रश्न पछि यस्तो जवाफ दिनु भयो । मंगलबार राति १२ बजेपछि मौन अवधि सुरु हुने भएकाले मौन अवधिमा कसैले पनि निर्वाचन प्रचारप्रसार सम्बन्धित कुनै पनि किसिमको क्रियाकलाप गर्र्न आयुक्त थपलियाले आग्रह गर्नु भयो ।
उहाँले भौतिक रुपमा मात्रै नभएर सामाजिक सञ्जाल मार्फतबाट समेत मत माग्न वा प्रचार गर्न नपाउने बताउनु भयो । मौन अवधिमा उम्मेद्वारहरुले प्रचाप्रसारको समिक्षा र मतदाताले मतदान शिक्षा र परिचय पत्र लिन मात्रै पाउने उहाँले बताउनु भयो । आयुक्त थपलियाले आयोगले मौन अवधिको पालना भए नभएको अध्ययन गर्न अनुगमन टोली बनाएको बताउनु भयो । उहाँले निर्वाचन प्रचार प्रसारमा आचारसंहिता विपरितका काम शिक्षित र ठूला नेताहरुबाट बढी भएको बताउनु भयो । अलि पछाडिको क्षेत्रमा निर्वाचन आचारसंहिता भन्दा बाहिर गएर कमै मात्र काम भएको दाबी प्रमुख आयुक्तले गर्नु भयो । उहाँले सरकारका मन्त्री वा प्रधानमन्त्रीले निर्वाचन आचारसंहिता उल्लंघन गरेको भए १२ घण्टा भित्र आयोगले स्पष्टिकरण सोध्ने बताउनु भयो ।
उहाँले भन्नुभयो,‘ स्थानीय तह मात्रै नभएर सबै तहको निर्वाचनको निम्ति पहिलो सर्त भनेको मतदाता नामवाली हो । मतदाता नामावलीको पूर्वसर्त भनेको नागरिकताको प्राप्ति हो । त्यस कारण नागरिकता प्राप्त गरेर वडा विभाजन भित्र परेका ६ हजार ७ सया ४३ वडा भित्रका सबै नागरिकले जो मतदाता छन् । उनीहरुले मतदान गर्न पाउने गरी निर्वाचनको व्यवस्था गरिएको छ । यी सबै क्षेत्रमा निर्वाचन हुन्छन् । निर्वाचन आचारसंहितामा पूर्व अभ्यास अनुसार मौन अवधिमा निर्वाचन प्रचारप्रसार सम्बन्धि कुनै पनि किसिमको क्रियाकलाप गर्न पाइर्दैन । त्यो भन्दा अगाडि गरेको भौतिक रुपमा राखिएका कुरा पनि झिक्नु प¥यो । अहिले अभौतिक रुपमा समाजिक सञ्जाल मार्फत धेरै कुराहरु राख्ने गरिएको छ ।
आज रातको १२ वर्षपछि तपाईहरुका कुनै पनि खातामा कुनै पनि किसिमको निर्वाचन सम्बन्धि प्रचारप्रसार सामाग्रीहरु नराखि दिनु होला । छ भने पनि त्यसलाई हटाउन आग्रह गर्न गरेका छाैँ। यो अवधिमा हरेक उमेद्वारले मनमनै मैले चुनाव जित्छु की जित्दिन होला मैले कस्तो प्रचारप्रसार गरेछु समिक्षा गर्न पाउने छन् । भने प्रत्येक मतदाताले परिचयपत्र लिन जान पाइन्छ । त्यहाँ दुई दिन मतदाताको शिक्षा भनेर त्यही नै स्वयम्सेवक र कर्मचारीको व्यवस्था गरेका छौं । कसरी सहि ठाउँमा मत हाल्ने, कसरी मतदान गर्ने , मतपत्र कसरी पट्याउने सिक्ने । तर निर्वाचनलाई प्रभाव पर्ने कुनै पनि किसिमका काम गर्न पाइन । आयोग र अन्र्तरगतका निकायहरु , निर्वाचन अधिकृत कार्यायहरु र आम सञ्चार क्षेत्रले कस्ले मौन अवधिमा उल्लधन गरेको अध्ययन गर्ने र बाहिर ल्याउने काम गर्नु पर्छ । अशिक्षित भनिएका क्षेत्रमा आचारसहिता पालना भएको छैन । तर काठमाडौं लगायत शिक्षित भनिएको क्षेत्रमा र ठूला नेताहरुले आचारसहिता पालना गरेको पाइएको छैन ।
ठूला नेताले ठूलो पदमा पुग्दैमा आचारसहिता पालना गर्नु नपर्ने सोच्नुहुन्छ । कुनकुन मन्त्रीले अनुमति लिएर प्रचारमा भाग लिएका छन् । त्यो अध्ययन गरेर दुईचारवटा पानामा स्पष्टिकरण सोध्ने तयारी हुन्छ । जनतालाई धम्की दिने स्रोत साधनको विषयमा बोलेको भए १२ घण्टा भित्र स्पष्टिकरण सोधिने छ । मौन अवधिमा सुक्ष्म अुगमन समिति र निर्वाचन अधिकृतहरुलाई ४८ घण्टा जागरुक बस्न निर्देशन दिएका छौं । ३० गते २१ हजार ९५५ निर्वाचन सम्पन्न गरौ भन्ने सन्देश लिएर आउने छ ।’
प्रमुख निर्वाचन आयुक्त थपलियाले मौन अवधिमा निर्वाचन आयोगका अधिकृत वा अनुगमन समितिलाई ४८ घण्टा जागरुक बस्न निर्देशन दिनु भएको छ ।
