काठमाडौं । नेकपा (एमाले) की वरिष्ठ नेता तथा पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले नागरिकलाई विवेकशील, सिर्जनशील, नैतिक र राज्यप्रति जिम्मेवार बनाउने गरी मुलुकको शिक्षा प्रणालीमा व्यापक सुधार गर्नुपर्ने बताउनुभएको छ ।
सोमबार काठमाडौंमा महेन्द्रप्रकाश शिवाकोटीद्वारा लिखित ‘देश विकासको प्रस्तावना’ र ‘राजनीतिक चेतना’ पुस्तक विमोचन कार्यक्रममा बोल्दै उहाँले शिक्षा प्रणालीलाई परीक्षामा प्राप्त अंक र प्रमाणपत्रमा मात्र सीमित नराखी जीवनोपयोगी बनाउनुपर्नेमा जोड दिनुभएको हो ।
नेता भण्डारीले मुलुकको विकास र समृद्धिका लागि सरकार, राजनीतिक दल तथा नीतिनिर्माताको प्रयास मात्र पर्याप्त नहुने बताउनुभयो । विकासमा हरेक नागरिक र समुदायको उत्तिकै भूमिका र जिम्मेवारी हुने उल्लेख गर्दै उहाँले नागरिकको श्रम, सिर्जनशीलता, उद्यमशीलता, अनुशासन र इमानदारीलाई विकासका महत्त्वपूर्ण आधारका रूपमा व्याख्या गर्नुभयो ।
उहाँले नागरिक शिक्षाले लोकतन्त्रलाई व्यवहारमा रूपान्तरण गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने बताउनुभयो । नागरिकमा आलोचनात्मक चेतना, सामाजिक उत्तरदायित्व, सहिष्णुता र लोकतान्त्रिक मूल्यप्रतिको सम्मान विकास गर्न नागरिक शिक्षामा राज्यले पर्याप्त लगानी गर्नुपर्ने उहाँको भनाइ थियो ।
नागरिकले राज्यबाट अधिकार र सेवा प्राप्त गर्ने अपेक्षा राख्नु स्वाभाविक भए पनि राज्य र समाजप्रतिको आफ्नो भूमिका तथा जिम्मेवारी बुझ्न पनि उत्तिकै आवश्यक रहेको उहाँले बताउनुभयो ।
शिक्षालाई जीवनोपयोगी बनाउन जोड
नेता भण्डारीले विद्यालयदेखि विश्वविद्यालय तहसम्मको पाठ्यक्रम, शिक्षण विधि र मूल्याङ्कन प्रणालीमा सुधार गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याउनुभयो । शिक्षालाई जीवनोपयोगी ज्ञान, दृष्टिकोण, आलोचनात्मक चिन्तन र नागरिक जिम्मेवारीसँग जोड्नुपर्ने उहाँको धारणा थियो ।
शिक्षा प्रणालीको सुधारसँगै पठन संस्कृतिको विकास पनि आवश्यक रहेको उल्लेख गर्दै उहाँले अध्ययन र ज्ञानप्रतिको रुचि बढाउने वातावरण निर्माण गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
शिक्षाको उद्देश्य प्रमाणपत्र हासिल गर्नुमा मात्र सीमित हुन नहुने भन्दै उहाँले नैतिकता, जिम्मेवारीबोध र सिर्जनशीलतासहितका नागरिक निर्माण गर्ने माध्यमका रूपमा शिक्षा प्रणालीलाई विकास गर्नुपर्ने बताउनुभयो ।
