काठमाडौं । जनवादी गणतन्त्र चीनका लागि नेपाली राजदूतमा प्रस्तावित कल्याणराज शर्माले नेपाल–चीन सीमा नाकाहरूलाई पूर्ण क्षमतामा सञ्चालनमा ल्याउँदै दुई देशबीचको आर्थिक कूटनीतिलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभएको छ।
सोमबार बसेको संसदीय सुनुवाइ समितिको बैठकमा आफ्नो कार्ययोजना प्रस्तुत गर्दै प्रस्तावित राजदूत शर्माले व्यापार घाटा न्यूनीकरण, चिनियाँ लगानी आकर्षित गर्ने, मेडिकल पर्यटन प्रवर्द्धन गर्ने तथा नेपाल–चीन व्यापारिक सम्बन्ध विस्तारलाई प्राथमिकतामा राख्नुभएको हो।
शर्माले अवरुद्ध तातोपानी नाका सञ्चालनमा ल्याउन तत्काल कूटनीतिक संवाद आवश्यक रहेको बताउनुभयो। त्यस्तै, कोरला नाकाको क्षमता अभिवृद्धि गर्नु पनि अहिलेको प्रमुख आवश्यकता रहेको उहाँको भनाइ छ। नेपाल–चीन सीमा क्षेत्रको विकट भौगोलिक अवस्थाका कारण व्यापारिक ढुवानीमा देखिएका समस्या समाधान गर्दै नाकाहरूलाई प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्न सरकारको नीतिअनुसार पहल गर्ने उहाँले प्रतिबद्धता जनाउनुभयो।
आर्थिक कूटनीतिलाई प्राथमिकता दिनुपर्नेमा जोड दिँदै शर्माले चिनियाँ लगानीकर्तालाई नेपालको कृषि, डेरी तथा मासुजन्य उत्पादनको प्रशोधन क्षेत्रमा आकर्षित गर्न सकिने सम्भावना औँल्याउनुभयो। चीनमा लगानी विस्तार भइरहेको उल्लेख गर्दै उहाँले नेपालको आवश्यकता र बजारको मागअनुसार लगानीमैत्री वातावरण बनाउन सके चिनियाँ लगानी भित्र्याउन सकिने बताउनुभयो।
उहाँले भन्नुभयो, “चीनमा अहिले लगानी विस्तार भइरहेको छ। नेपालले आफ्नो आवश्यकता र मागअनुसारको वातावरण बनाउन सके चिनियाँ लगानी भित्र्याउन सकिन्छ, जसले व्यापार घाटा कम गर्न मद्दत गर्नेछ।”
पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि चीनको डिजिटल बजार र सामाजिक सञ्जालको प्रयोगमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने उहाँको सुझाव छ। फेसबुक र इन्स्टाग्रामजस्ता प्लेटफर्म प्रयोग नहुने चिनियाँ बजारमा त्यहाँ प्रचलित सामाजिक सञ्जाल तथा डिजिटल प्लेटफर्ममार्फत नेपालको धार्मिक, सांस्कृतिक र साहसिक पर्यटनको प्रचारप्रसार गर्नुपर्ने शर्माले बताउनुभयो।
संसदीय सुनुवाइका क्रममा नेपालमा अध्ययन गरेका चिनियाँ विद्यार्थी तथा चीनमा चिकित्सा शिक्षा हासिल गरेर फर्किएका नेपाली विद्यार्थीको शैक्षिक नतिजाको विषय पनि उठेको थियो। नेपाल मेडिकल काउन्सिलको पछिल्लो परीक्षामा चीनबाट अध्ययन गरेर आएका विद्यार्थीको नतिजा कमजोर देखिएको सन्दर्भमा सांसदहरूले चासो व्यक्त गरेका थिए।
जवाफमा शर्माले चीनमा विकसित आधुनिक चिकित्सा प्रविधि र रोबोटिक्स सर्जरीबाट नेपालले लाभ लिन सक्ने बताउनुभयो। दुई देशका सरकारबीच सहकार्य विस्तार गर्न सके नेपाललाई मेडिकल हबका रूपमा विकास गर्ने आधार रहेको उहाँको भनाइ थियो।
त्यस्तै, जलवायु परिवर्तनका असर न्यूनीकरणका लागि नेपाल, चीन र भारतबीच सहकार्य आवश्यक रहेको शर्माले उल्लेख गर्नुभयो। तीन देशको संयुक्त पहलमा पूर्वसूचना प्रणाली (अर्ली वार्निङ सिस्टम) स्थापना गर्न सके प्राकृतिक विपद्का जोखिम न्यूनीकरण तथा सम्भावित क्षतिबाट बच्न सहयोग पुग्ने उहाँले बताउनुभयो।
प्रस्तावित राजदूत शर्माले सीमा नाका व्यवस्थापन, व्यापार विस्तार, लगानी आकर्षण, पर्यटन प्रवर्द्धन तथा स्वास्थ्य र जलवायुका क्षेत्रमा सहकार्यलाई नेपाल–चीन सम्बन्धको आर्थिक तथा कूटनीतिक प्राथमिकताका रूपमा अघि सार्नुभएको छ।
