काठमाडाैँ । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सांसद डा. अमरेश कुमार सिंहले सरकारले प्रस्तुत गरेको आगामी आर्थिक वर्षको बजेट कार्यान्वयन हुन नसक्ने दाबी गर्नुभएको छ।
बिहीवार बसेको प्रतिनिधिसभाको बजेटमाथिको सैद्धान्तिक छलफलमा उहाँले बजेटलाई “फुकेको बेलुन” को संज्ञा दिँदै लामो समय टिक्न नसक्ने टिप्पणी गर्नुभयो। उहाँका अनुसार दक्षिण एसियामा कुनै पनि देशले कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) को ३२ देखि ३३ प्रतिशत बराबरको बजेट निर्माण गर्ने अभ्यास छैन।
सांसद सिंहले बजेटमा केही सकारात्मक पक्ष भए पनि समग्र रूपमा आम नागरिकलाई राहत दिन नसकेको दाबी गर्नुभयो। उहाँले शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा कर लगाइएकोप्रति आपत्ति जनाउँदै ती क्षेत्र संविधानले मौलिक अधिकारका रूपमा सुनिश्चित गरेको उल्लेख गर्नुभयो। निजी विद्यालय र अस्पतालमा लगाइएको करको भार अन्ततः विद्यार्थी र सेवाग्राहीमै पर्ने उहाँको भनाइ थियो।
उहाँले मुलुकमा लगानी र व्यवसायिक वातावरण कमजोर हुँदै गएको उल्लेख गर्दै निजी क्षेत्र डर र अनिश्चितताका कारण ऋण लिनसमेत हिचकिचाउने अवस्थामा पुगेको बताउनुभयो। “डरले शासन चल्न सक्छ, तर विकास हुन सक्दैन,” उहाँले भन्नुभयो।
कृषि क्षेत्रप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै सांसद सिंहले किसानले उत्पादन गरेको तरकारी न्यून मूल्यमा बेच्न बाध्य हुने तर उपभोक्ताले महँगोमा किन्नुपर्ने अवस्था कायम रहेको बताउनुभयो। उत्पादनको उचित मूल्य सुनिश्चित गर्ने स्पष्ट व्यवस्था बजेटमा नभएको उहाँको आरोप थियो।
उहाँले युवा रोजगारी सिर्जनाका लागि स्पष्ट कार्यक्रम नदेखिएको भन्दै असन्तुष्टि व्यक्त गर्नुभयो। साथै, व्यापार घाटा, कृषि उत्पादनमा कमी र वैदेशिक रोजगारी तथा रेमिट्यान्समा बढ्दो निर्भरता अर्थतन्त्रका प्रमुख समस्या भएको उहाँको भनाइ थियो।
सांसद सिंहले बजेट घाटामा आधारित भएको र पुरानो ऋण तिर्न नयाँ ऋण लिनुपर्ने अवस्था देखिएको उल्लेख गर्दै यस्तो प्रवृत्तिले दीर्घकालीन रूपमा अर्थतन्त्र कमजोर बनाउने चेतावनी दिनुभयो। पुँजीगत खर्च न्यून रहेको भन्दै उहाँले विकास खर्च प्रभावकारी नभएसम्म रोजगारी र लगानी बढ्न नसक्ने धारणा राख्नुभयो।
उहाँले विगतका वर्षदेखि यस्तै प्रकृतिका बजेट आउने गरे पनि अपेक्षित परिणाम नदेखिएको टिप्पणी गर्दै देशको आर्थिक अवस्था निरन्तर ऋणमुखी बन्दै गएको बताउनुभयो।
तस्बिरः गोपाल दाहाल/रासस
