काठमाडौँ । इरानको राजधानी तेहरानमा हमासको राजनीतिक शाखाका प्रमुख इस्माइल हानियको हत्या भएको छ । इस्माइल हानियको हत्यामा इजरायललाई आरोप लगाइएको छ ।
यद्यपी इजरायलले यस सम्बन्धमा अहिलेसम्म कुनै आधिकारिक वक्तव्य जारी गरेको छैन । इस्माइललाई सन् २०१८ मा अमेरिकाले आतंकवादी घोषणा गरेको थियो ।
इस्माइल हमासको राजनीतिक शाखाका प्रमुख थिए । सन् २००६ मा प्यालेस्टाइनको आम चुनावमा हमासको जितपछि संगठनमा उनको प्रभाव बढ्न थाल्यो । उनी गाजा पट्टीमा प्यालेस्टिनी प्राधिकरणको प्रधानमन्त्री नियुक्त भएका थिए ।
यस अवधिमा हानियले इजिप्टबाट गाजा स्ट्रिपमा आयात हुने सामानमा भारी कर लगाएर आफ्नो सम्पत्ति धेरै गुणा बढाए । सन् २०१४ मा हमासले सबै व्यापारमा २० प्रतिशत कर लगाउने घोषणा गरेको थियो । यी करका कारण हमासका १,७०० शीर्ष कमाण्डर करोडपति बनेको एक प्रतिवेदनले दाबी गरेको छ ।
गत वर्ष अक्टोबर ७ मा इजरायलमा भएको आक्रमणमा पनि इस्माइलको महत्वपूर्ण भूमिका थियो र यही कारणले गर्दा इस्माइल इजरायली सुरक्षा बलको निशाना बनेका थिए । इस्माइल कतारमा बस्दै आएका र त्यहाँ विलासी जीवन बिताइरहेको बताइन्छ ।
उनले आफ्नो कार्यालयमा अक्टोबर ७ मा इजरायलमा भएको हमला टिभीमा देखेका थिए र आक्रमणलाई समर्थन गरेका थिए ।
इस्माइल हानियको जन्म २९ जनवरी १९६२ मा गाजा पट्टीको शती शरणार्थी शिविरमा भएको थियो । गाजा स्ट्रिप इजरायल र प्यालेस्टाइनबीच सधैं विवादको कारण बनेको छ । यस्तो अवस्थामा गाजा स्ट्रिपमा रहँदा इस्माइलले प्यालेस्टाइनलाई छुट्टै देश बनाउने इच्छा जगाए ।
इस्माइल हानियको ठूलो परिवार छ र उनको १३ बच्चाहरू छन् । तर, हालै इजरायली हमलामा तीन छोरासहित उनको परिवारका कैयौं सदस्यको मृत्यु भएको थियो ।
इस्माइलले गाजाको इस्लामिक विश्वविद्यालयबाट अरब साहित्यमा स्नातक गरे र विश्वविद्यालयमा पढ्दा हमासको सम्पर्कमा आए । इस्माइल मुस्लिम ब्रदरहुडसँग पनि सम्बद्ध थिए र विश्वविद्यालयमा मुस्लिम ब्रदरहुडको विद्यार्थी परिषद्का प्रमुख थिए ।
इस्माइल ९० को दशकमा हमासमा सामेल भएका थिए र सुरुमा उनी हमासको परोपकारी गतिविधिमा संलग्न थिए र पछि हमासको राजनीतिक शाखामा सामेल भए । समयसँगै हमासमा हानियको महत्त्व बढ्दै गयो र दोस्रो इन्फादाको समयमा उनी हमासको शीर्ष नेतृत्वको ध्यानमा आए । २००६ मा, हमासले गाजामा भएको चुनाव जित्यो र इस्माइल हानिया प्यालेस्टिनी प्राधिकरणको प्रधानमन्त्री बने ।
हानिय प्रधानमन्त्री बनेपछि गाजामा आफ्नो प्रतिद्वन्द्वी संगठन फतहसँग हमासको मतभेद बढ्यो र २००७ मा हिंसात्मक द्वन्द्वपछि फतहले गाजा पट्टी छोड्नुपर्यो र फतह वेस्ट बैंकमा सीमित भयो । फतहले गाजा छोडेपछि गाजामा हमासलाई चुनौती दिने कोही बाँकी थिएन ।
त्यसपछि हमास र इजरायलबीच द्वन्द्व बढ्यो । इस्माइल हानिय विगत केही वर्षदेखि हमास र फतहबीच मेलमिलाप गराउने प्रयासमा थिए । अब इस्माइल हानियको मृत्युले हमासलाई ठूलो धक्का दिएको छ र यो पक्कै पनि इजरायलका सुरक्षा बलहरूको लागि ठूलो सफलता हो ।
