ओक्ट्याब्रस्की, रुस । द्वन्द्व सुरु हुनुअघि अल्ला लाभरोभाका लागि उनको भाइ र बहिनीलाई भेट्न सजिलो थियो जसले रूसमा आफ्नो घरबाट र युक्रेनको सीमानामा एक घण्टामा ड्राइभ गर्न सक्थे।
तर पश्चिमी नेताहरूले युक्रेनसँगको सीमामा मस्कोले दशौँ हजार सेना जम्मा गरेको आरोप लगाउँदै तनाव बढ्दै गएपछि ५६ वर्षीया लाभरोभाले आफ्ना भाइबहिनीहरूलाई कहिले भेट्ने भन्ने थाहा छैन।
“मैले उनीहरूलाई दुई–तीन वर्षदेखि देखेको छैन”, दक्षिणपश्चिम रूसको ओक्ट्याब्रस्की सहरमा रहेको आफ्नो क्याफेको काउन्टर सफा गर्दै उनले एएफपीलाई भनिन्, “राजनीतिक अवस्थाका कारण सीमा पार गर्न कठिन भएको छ ।”
पूर्वी युक्रेनमा रुस समर्थित पृथकतावादीहरूको विद्रोहपछि सन् २०१४ देखि यस सानो सहरका धेरै बासिन्दाले आफ्ना प्रियजनसँग सम्पर्कमा रहन अनुकूलन गर्नुपरेको छ।
काम गर्न, किनमेल गर्न वा परिवार भेट्नका लागि सीमा पार गर्न सजिलो हुन्थ्यो तर अहिले कोरोना महामारीसँगै थप प्रतिबन्धका कारण यो प्रक्रिया टाउको दुखाइ बनेको छ ।
साथै युक्रेनमा आसन्न रुसी आक्रमणप्रति वासिङ्टनको चेतावनीका साथ स्थिति चाँडै परिवर्तन हुने सम्भावना छैन।
“रुस र युक्रेनले यस्तो सम्बन्ध विकास गरेकोमा म दुःखी छु”, लाभरोभाले भनिन्, “हामी साधारण मानिससँग न्यानो, मानवीय सम्बन्ध छ। तर उच्च स्तरमा– यो फरक छ ।”
पेरु भ्रमण गर्न सजिलो
लाभरोभाजस्तै यस क्षेत्रका धेरै परिवारका आफन्तहरू रुससँगको सिमानाबाट मात्र ३० किलोमिटर टाढा युक्रेनको दोस्रो ठूलो सहर खार्किभमा छन् ।
उनको भाइ र बहिनीले अध्ययन गरे र अन्ततः सोभियत समयमा त्यहाँ बसोबास गरे, सन् १९९१ मा सोभियत युनियनको पतनपछि युक्रेनी नागरिकता लिए।
विशेषगरी इस्टरमा अर्थोडक्स रूस र युक्रेन दुवैमा महत्त्वपूर्ण छुट्टी हुँदा सन् २०१४ सम्म भाइबहिनीहरूले एकअर्कालाई नियमितरूपमा भेट्ने गर्थे ।
अहिले उनीहरु फोनमा मात्रै कुरा गर्छन् । “उनीहरू आउन र हाम्रा आमाबुवाको चिहानमा प्रार्थना गर्न पनि सक्दैनन्”, लाभरोभाले भनिन् ।
सीमा पार गर्न अझै पनि रूसीहरूका लागि सम्भव छ तर प्रशासनिक झमेलाका कारण सीमा पार गर्न अधिकांश रुसीलाई निरुत्साहित बनाउँछ ।
बाइस वर्षीया विद्यार्थी सोफिया विनाकोभाले गत सेप्टेम्बरमा युक्रेनको राजधानी कीभमा आफ्नी हजुरआमाको अन्त्येष्टिमा सहभागी हुनाचब
नसकेको बताइन्। “मेरी आमा मात्र जान सक्नुहुन्थ्यो”, स्ट्रबेरी भोड्काको चुस्की लिँदै उनले भनिन् ।
दिमित्री पोपोभले एएफपीलाई सन् २०१९ मा खार्किभमा आफ्ना भतिजाहरूलाई भेट्ने प्रयास गरे तर युक्रेनी अधिकारीहरूले उनलाई प्रवेश गर्न अनुमति दिएनन् ।
युवा पुरुषहरू प्रायः रूसी सैनिकहरूको घुसपैठको डरले कीभ अधिकारीहरूसँग व्यापक जाँचको अधीनमा हुन्छन्।
“पेरु भ्रमण गर्न सजिलो छ”, अनलाइन भिडियो गेमसँगै खेलेर युक्रेनमा रहेका आफ्ना आफन्तहरूसँग सम्पर्कमा रहने २२ वर्षीय पोपोभले भने।
राजनीतिबाट बचौँ
विनाकोवा भन्छिन् कि उनी युक्रेनमा आफ्नी काकीसँग भिडियो कल मार्फत सम्पर्कमा छिन्, तर उनीहरूले द्वन्द्वबारे केही उल्लेख गर्दैनन्।
“युक्रेनमा तिनीहरू रुसको गल्ती हो भन्छन्। यहाँ यो उल्टो छ। हामी निष्कर्षमा पुग्यौं कि यसको बारेमा कुरा गर्नु बेकार हुनेछ भन्ने निष्कर्षमा हामी पुग्यौँ”, विनाकोवा भन्छन्, “राजनीति भनेको राजनीति हो, हामी परिवार हौँ ।”
सीमा क्षेत्रका अधिकांश बासिन्दाहरूले त्यहाँ सैन्य मुठभेड हुनेछ भन्ने विश्वास नगर्ने बताएका छन् तर केही युक्रेनमा रहेका आफ्ना आफन्तहरूका लागि चिन्तित छन्।
सत्तरी वर्षीय सेवानिवृत्त इलेक्ट्रिसियन भ्लादिमिर सिडलेत्स्कीका अनुसार उहाँकी जेठी बहिनी पूर्वी युक्रेनका दुई अलगाववादीहरूद्वारा नियन्त्रित क्षेत्रमध्येको एक लुगान्स्कमा बस्छिन्।
“हामी उनको बारेमा चिन्तित छौँ। हामीले उनलाई त्यहाँ त्यस्तो अवस्था आउनुको कारण सोध्यौँ र हामीसँग सामेल हुन भन्यौँ”, सिडलेत्स्कीले भने, “तर उनी त्यस्तो चाहँदिनन् ।”
“हामी पर्खिनेछौँ, हामी सन् १९४१ मा बाँच्यौँ, हामी यो पनि पार गर्नेछौँ”, उनकी बहिनीले जवाफ दिइन् ।
कठिनाइका बावजुद विनाकोवा आफ्नी युक्रेनी काकीलाई पुनः भेट्नेछिन् भन्नेमा सकारात्मक र निश्चित छिन् ।
आवश्यक भएमा, “हामी तेस्रो देशमा भेट्नेछौँ”, उनी भन्छिन्।
