काठमाडाैँ । नेपालकै पुरानो मेलामध्ये एक मानिने चैतेदसैँको तयारी बागलुङ कालिका मन्दिरमा सुरु भएको छ। मन्दिरको ऐतिहासिक महत्वसँग जोडिएको मेलाको तयारी बागलुङ कालिका मन्दिर व्यवस्थापन समितिले गरेको छ।
प्रत्येक वर्ष चैतेदसैँको अवसरमा कालिका मन्दिर परिसरमा ठूलो मेला लाग्ने परम्परा रहेको छ। यस वर्ष मेला आगामी चैत १० गतेदेखि १४ गतेसम्म आयोजना गरिने जानकारी बागलुङ कालिका भगवती गुठी व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष भूपेन्द्र खड्काले दिए ।
धार्मिक र पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा परिचित कालिका मन्दिर परिसरमा मन्दिर स्थापनाको डेढ–दुई सय वर्षपछि मेलाको परम्परा सुरु भएको हो। तीन सय वर्षभन्दा पुरानो बागलुङको चैतेदसैँ मेला परम्परागत रूपमा निरन्तर चलिरहेको अध्यक्ष खड्काले बताए।
मेलामा हजारौँ दर्शनार्थीको घुइँचो लाग्ने गरेको छ। मन्दिर परिसरमा स्थानीय तथा आयातित वस्तुका स्टल राखिनेछन् भने लोकदोहोरी गीत, भलिबल प्रतियोगिता लगायतका सांस्कृतिक झाकीहरूको पनि आयोजना गरिनेछ।
अध्यक्ष खड्काले भने, “विसं १५९१ मा पर्वते राजा प्रतापी नारायण सिंह मल्लले पाल्पाका राजा मनिमुकुन्द सेनकी छोरीसँग विवाह गर्दा राजकुमारीले दाइजोका रूपमा ल्याएकी माझकी देवीको मूर्तिलाई अहिलेको कालिका मन्दिरको स्थानमा विस्थापन गरिएको हो। भोलिपल्ट मूर्तिसहितको डोली उठाउन खोज्दा डेग नचलेपछि उक्त स्थानमा मन्दिर स्थापना भयो। तबदेखि चैतेदसैँमा भक्तजनले स्थानीय उत्पादनको खरिद–बिक्री गर्दै मेला आयोजना गर्दै आएका छन्।”
बागलुङ कालिका भगवती मन्दिरमा पूजाअर्चना गर्दा मनोकांक्षा पूरा हुने विश्वासका आधारमा हजारौँ खसी–बोका, राँगा तथा हाँस–कुखुराको बलि दिने प्रचलन छ। मेलामा करोडौँ रुपैयाँको कारोबार हुने गर्दछ। पहिले चैतेदसैँलाई वर्षभरि रकम जम्मा गरेर घरायसी सामग्री खरिद गर्ने प्रचलन थियो।
यस वर्षको मेलामा रु तीन लाख पुरस्कार राशिको कालिका कप खुला पुरुष भलिबल प्रतियोगिता, रु एक लाख पुरस्कार राशिको खुला महिला भलिबल प्रतियोगिता, रु दुई लाख पुरस्कार राशिको राष्ट्रिय लोकदोहोरी गीत प्रतियोगिता, छेलो फाल्ने प्रतियोगिता, रथ यात्रा र रमाइलो मेला आयोजना गरिने छ।
कालिका भगवती मन्दिर तथा परम्परागत चैत्राष्टमी मेलालाई राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चिनाउने, बागलुङको ऐतिहासिक, धार्मिक, सांस्कृतिक एवं प्राकृतिक सम्पदा र स्थानीय उत्पादनको संरक्षण तथा प्रवर्द्धन गर्ने लक्ष्य यस वर्षको मेलामा राखिएको छ।
