एजेन्सी । गौतम बुद्धसँग सम्बन्धित एउटा प्रेरणादायी घटना छ । बुद्ध र उनका चेलाहरू नदीको किनारमा बसिरहेका थिए । एक दिन त्यो नदीको किनारमा डुङ्गाबाट चारजना मानिस ओर्लिए । चारैजना डुंगाबाट नदी तरेर त्यहाँ पुगेका थिए ।
चारैजना आफ्नो पहिरनमा विद्वान देखिन्थे । डुङ्गाबाट ओर्लिएपछि चारैजनाले यही डुङ्गाको सहाराले खोला पार गरेको चर्चा गरे । हामी कसरी यो डुङ्गा यहाँ छोड्न सक्छौं ?
एकजनाले भने ‘जसले हामीलाई उपयोगी भएको छ, हामीले पनि उसलाई उपयोगी बनाऔं, यही नीति हो । त्यसैले हामी डुङ्गामा आएका छौं, त्यसैले अब डुङ्गालाई धन्यवाद दिन माथि उठाउनुपर्छ ।’ यसमा चारै जना सहमत भए ।
चारै जनाले डुङ्गालाई टाउकोमा उठाए र त्यहाँबाट अगाडि बढ्न थाले । धेरै मानिसहरूले उनीहरूलाई हेरिरहेका थिए, सबैले चर्चा गरिरहेका थिए कि यी व्यक्तिहरू धेरै बुद्धिमान छन् वा पूर्ण रूपमा मूर्ख छन् । कसैले डुङ्गा उठाउनुको कारण चारै जनालाई सोध्यो ।
यसरी हामी डुङ्गाप्रति कृतज्ञता व्यक्त गर्दैछौँ भन्ने यी चारजनाले बताए । यो डुङ्गाले खोला पार गरिदिएको छ, अहिले टाउकोमा राखेका छौं । पहिले हामी यसको सवारी थियौं, अब यो हाम्रो सवारी भएको छ । कृतज्ञता व्यक्त गर्नु राम्रो हो ।
बुद्ध र उनका शिष्यहरूले पनि यो सम्पूर्ण घटनालाई ध्यानपूर्वक हेरिरहेका थिए । शिष्यहरूले बुद्धलाई सोधे, यो घटनालाई के भन्न चाहनुहुन्छ ?
गौतम बुद्धको शिक्षा
बुद्धले भन्नुभयो, यी मानिसहरू जे गरिरहेका छन्, त्यो उनीहरूको आफ्नै सोच हो, तर मलाई लाग्छ यो घटनाले हामीलाई पाठ सिकाएको छ ।
मानिसहरु आफ्नो कुरामा यति मग्न हुन्छन् कि उनीहरु आफ्नो लक्ष्य बिर्सन्छन् । डुङ्गा एउटा साधन मात्र हो, साधन लिएर कतै पुग्यौ, त्यसलाई छोडेर गन्तव्यतिर लाग्नुपर्छ तर साधनलाई समाएर बस्यौ भने गन्तव्यमा पुग्न सकिँदैन ।
यदि तपाईं चीजहरूमा फसेर रहनुभयो भने, तपाईंको लक्ष्य कहिल्यै प्राप्त हुनेछैन । वस्तुप्रतिको लगाव त्यागेर लक्ष्यतर्फ लाग्नु नै बुद्धिमानी हो । हाम्रा वरिपरि जतिसुकै सुखसुविधा र विलासिता छन्, त्यसलाई प्रयोग गर्नुहोस्, तर त्यसमा संलग्न नहुनुहोस् ।
