वासिंटन । विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ) ले मङ्कीपक्स भाइरसको विभिन्न प्रकारका लागि नयाँ नामहरू घोषणा गरेको छ। डब्ल्यूएचओले एक विज्ञप्तिमामार्फत यो कुनै पनि सांस्कृतिक वा सामाजिक अपराधबाट बच्नका लागि गरिएको बताएको छ ।
समाचार एजेन्सी सिन्ह्वाको रिपोर्टअनुसार डब्लुएचओले बोलाएको विश्वव्यापी विज्ञहरूको समूहले नयाँ नामहरू तय गरेको हो। विज्ञहरूले अब मध्य अफ्रिकाको पुरानो कङ्गो बेसिन क्लेडलाई ‘क्लेड–१’ वा फस्र्ट’ र पूर्व पश्चिम अफ्रिकी क्लेडलाई ‘क्लेड–२’ वा‘सेकेन्ड’ भनेर सम्बोधन गर्नेछन्।
डब्लुएचओले क्लेडका लागि नयाँ नामहरू तुरुन्तै प्रयोग गर्नुपर्ने बताएको छ। नयाँ पहिचान गरिएका भाइरसहरू, सम्बन्धित रोगहरू र भाइरसका रूपहरूलाई कुनै पनि सांस्कृतिक, सामाजिक, राष्ट्रिय, क्षेत्रीय, व्यावसायिक वा जातीय समूहहरूलाई अपराध गर्नबाट जोगाउने र व्यापार, यात्रा, पर्यटन वा पशु कल्याणलाई असर गर्ने नामहरू दिइनुपर्छ। ।
मङ्कीपक्स नाम कसरी राखियो
सन् १९५८ मा पहिलो पटक पत्ता लाग्दा ‘मङ्कीपक्स’ भाइरसको नाम दिइएको थियो। प्रमुख प्रकारहरू प्रकोप भएको भौगोलिक क्षेत्रहरूद्वारा पहिचान गरिएको थियो। डब्लुएचओले जुलाईको अन्त्यमा बहु–देशीय मङ्कीपक्सको प्रकोप यस समयमा अन्तर्राष्ट्रिय चिन्ताको सार्वजनिक स्वास्थ्य आपत्काल बनेको आधिकारिकरूपमा घोषणा गरेको िथयो ।
हालसम्म विश्वका ८९ देश र क्षेत्रहरूमा २७ हजार ८१४ प्रयोगशालामा पुष्टि भएका घटनाहरू रिपोर्ट भइसकेका छन् भने यस रोगबाट ११ जनाको मृत्यु भएको छ । बुधवार प्रकाशित भएको मङ्कीपक्सको प्रकोपबारे डब्लुएचओको स्थिति प्रतिवेदनअनुसार युरोप र अमेरिका सबैभन्दा बढी प्रभावित भएको छ। ।
खोपको माग आपूर्तिभन्दा बढी
सन् २०२२ मा विश्वका ८० भन्दा बढी देशहरूमा मङ्कीपक्सका घटनाहरू रिपोर्ट गरिएका छन्। यीमध्ये धेरै जसो केसहरू ती देशहरूमा छन् जहाँ मङ्कीपक्स पहिले कहिल्यै भएको थिएन। यद्यपि मङ्कीपक्स धेरै श्वासप्रश्वास संक्रमणहरू (जस्तै कोभिड–१९) जत्तिकै संक्रामक छैन, तर यसको फैलावट रोक्न महत्त्वपूर्ण छ। फैलावट नियन्त्रण गर्ने एउटा तरिका भनेको कमजोर मानिसहरूलाई खोप लगाउनु हो।
सौभाग्यवश हामीसँग पहिल्यै खोपहरू छन् र यो मङ्कीपक्सलाई रोक्न धेरै प्रभावकारी छन्। तर केसहरू बढ्दै जाँदा अमेरिका, बेलायत र युरोपलगायत विश्वका धेरै भागहरूमा खोपको माग बढ्दै गएको समाचारहरू छन्।
खोप कमी हुनुको कारण के हो
मङ्कीपक्सबाट जोगाउन प्रयोग गरिने खोपको अभावका कारण धेरै छन् । मुख्यतया यो हाम्रो विश्वव्यापी खोप निर्माण र वितरण प्रणालीमा पुरानो कमजोरीहरूको कारणले गर्दा हो । यसले विशेषगरी नयाँ संक्रमण र प्रकोपहरूबाट जोगाउन आवश्यक खोपहरू आपूर्ति गर्न गाह्रो बनाउँछ।
हाल मङ्कीपक्स विरुद्धको सुरक्षाका लागि प्रयोग भैरहेको खोप भनेको स्मरपक्स भ्याक्सिन हो, जसले काम गर्छ । मङ्कीपक्सको भाइरस बिफरसँग धेरै नजिकको सम्बन्ध छ। एजेन्सी
