वैदिक सनातनधर्मका सोह्र संस्कारमध्ये व्रतबन्ध एक हो । व्रतबन्धपछि जनै लगाउनका साथै धार्मिक, सांस्कृतिक, शैक्षिक र व्यावहारिक कार्य गर्ने अधिकार प्राप्त हुन्छन् । व्रतबन्धलाई उपनयन पनि भनिन्छ । ‘उप’ र ‘नयन’ मिलेर उपनयन शब्द बन्छ जसको अर्थ क्रमशः ‘नजिक र असल मार्गमा लैजानु हुन्छ । व्रतबन्धपछि सामाजिक र संस्कारी प्राणी