काठमाडौँ । पाल्पा गौडाका तैनाथवाला प्रधान सेनापति खड्ग शमसेरले आफ्नी दिवंगत प्राण प्यारी रानी तेजकुमारीको सम्झनामा पाल्पा स्थित यस रानी महल निर्माण गरेका थिए, जसलाई प्रेमको प्रतिकको रुपमा मुल्यांकन गरिन्छ ।
बि स १९५० सालमा शिलान्यास गरिएको रानी महल दरबार बि स १९५४ सालमा ४ बर्षको समयमा तयार गरिएको थियो । काली गण्डकी नदी तटमा बिशाल चट्टानमाथि पश्चिमि कला कौशलको बेजोड नमूनाले सिंगारेर निर्माण गरिएको यस दरबारको मूल ढोकाबाट ढुङ्गा र इट्टाबाट बनाइएका सुन्दर खुड्किला तल नदीसम्म जोडिएको छ ।
कालीगण्डकीबाटै जग उठाएर करिब ११ रोपनी क्षेत्रफलमा निर्माण गरिएको यो दरवारमा २४ ओटा कोठाका साथै महलको परिसरमा मनमोहक बगैंचा, शिवालाय, पानीपोखरी, शिवलिङमा नागनागिनीले जलसेचन दृश्य, भान्सा घर, घोडा बाध्ने तबेला, ठूला घन्टसहितको विभिन्न आकर्षित कलाकृतिहरू निर्माण गरिएका थिए । धार्मिक हिसाबले पनि उत्तरमुखी काली गंगाको किनारामा रहेको यो महल महत्त्वपूर्ण मानिन्छ ।
४ वर्षको निर्माण अवधिमा दरबारमा जडित महत्वपूर्ण फर्निचर, महँगा महँगा सजावटका सामाग्रीले भरिपूर्ण कोठामा एक्लै रात बिताउँदा खड्ग समशेर कहिलेकहिले आफ्नी दिवंगत रानीलाई सम्झँदै भावविह्वल हुँदै मध्यरातमा रुँदै चिच्याउँथे भन्नेपनि गरिन्छ ।
