काठमाडौं, असार १० (जुन २४): ललितपुरस्थित नेशनल इन्स्टिच्युट अफ इन्जिनियरिङ एन्ड टेक्नोलोजी (NIET) को एक टोली राष्ट्रिय आविष्कार प्रतियोगितामा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै १२१ प्रतिस्पर्धी टोलीमध्ये उत्कृष्ट १८ भित्र पर्न सफल भएको छ।

टोलीले विकास गरेको ‘ड्याटलिङ्क’ (DatLink) चिकित्सा उपकरण जडान (Medical Device Connectivity) र स्वास्थ्य तथ्याङ्क एकीकरण (Healthcare Data Integration) मा आधारित प्लेटफर्म हो। यसले स्वास्थ्य संस्थामा प्रयोग भइरहेका चिकित्सा उपकरण, स्वास्थ्यकर्मी तथा डिजिटल स्वास्थ्य प्रणालीबीचको दूरी घटाउँदै स्वास्थ्य सेवामा डिजिटल पहुँच विस्तार गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

ड्याटलिङ्कले विद्यमान चिकित्सा उपकरण प्रतिस्थापन नगरी तिनैसँग जडान भएर बिरामीका स्वास्थ्यसम्बन्धी मापन तथा रिडिङ स्वतः सङ्कलन गर्छ। त्यसपछि ती तथ्याङ्कलाई अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार डिजिटल स्वरूपमा रूपान्तरण गरी सुरक्षित रूपमा क्लाउड–आधारित प्रणालीमा पठाइन्छ। यसबाट स्वास्थ्यकर्मीले वास्तविक समयमा बिरामीको स्वास्थ्य विवरण सहज रूपमा प्राप्त गर्न सक्छन्।

यो प्रविधि विशेषगरी ग्रामीण तथा दुर्गम क्षेत्रका स्वास्थ्य संस्थामा देखिने सूचना आदान–प्रदानसम्बन्धी चुनौती समाधान गर्ने उद्देश्यसहित विकास गरिएको हो। हाल यस्ता क्षेत्रमा बिरामीसम्बन्धी जानकारी टेलिफोन, हस्तलिखित टिपोट वा मेडिकल मोनिटरको स्क्रिनको तस्बिरमार्फत आदान–प्रदान हुने गरेको अवस्था छ।

कलेजका अनुसार, ड्याटलिङ्कले छुट्टाछुट्टै रूपमा सञ्चालन भइरहेका चिकित्सा उपकरणलाई आपसमा जोडेर स्वास्थ्य तथ्याङ्क सुरक्षित रूपमा आदान–प्रदान गर्न सक्षम बनाउँछ। यसबाट स्वास्थ्यकर्मीले जहाँबाट पनि बिरामीको स्वास्थ्य विवरण पहुँच गर्न सक्ने भएकाले चिकित्सकीय निर्णय छिटो लिन, उपचारलाई प्रभावकारी बनाउन तथा गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा विस्तार गर्न सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ।

ड्याटलिङ्कको अर्को विशेषता कमजोर वा अविश्वसनीय इन्टरनेट भएको क्षेत्रमा पनि प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन हुन सक्नु हो। इन्टरनेट उपलब्ध नभएको अवस्थामा प्रणालीले आवश्यक तथ्याङ्क स्थानीय रूपमा सुरक्षित राख्छ र नेटवर्क पुनः उपलब्ध भएपछि ती सबै जानकारी स्वचालित रूपमा समक्रमण (Synchronize) गर्छ। यसले स्वास्थ्य तथ्याङ्कको निरन्तर सङ्कलन र सहज पहुँच सुनिश्चित गर्ने बताइएको छ।

टेलिमेडिसिन र विशेषज्ञ चिकित्सकसँगको परामर्शमा मात्र सीमित नभई, यो प्रणालीले विभिन्न स्वास्थ्य संस्थाबाट सुरक्षित रूपमा स्वास्थ्य तथ्याङ्क सङ्कलन गरी नेपालको डिजिटल स्वास्थ्य पूर्वाधारलाई थप सुदृढ बनाउन सक्ने सम्भावना बोकेको छ। साथै, विश्वसनीय तथ्याङ्कका आधारमा स्रोत तथा बजेट विनियोजन, रोग निगरानी, विपद् तथा आपत्कालीन स्वास्थ्य योजना तथा जनस्वास्थ्यसम्बन्धी नीतिगत निर्णयलाई अझ प्रभावकारी बनाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

कलेजका अनुसार उत्कृष्ट १८ टोलीभित्र छनोट हुनु विद्यार्थीहरूको नवीन सोच, समर्पण र समस्या समाधान गर्ने क्षमताको महत्वपूर्ण उपलब्धि हो। यसले स्वास्थ्य क्षेत्रका वास्तविक चुनौती समाधान गर्ने व्यावहारिक प्रविधिमूलक समाधान विकासप्रतिको टोलीको प्रतिबद्धता तथा स्मार्ट, आधुनिक र अन्तरसम्बन्धित स्वास्थ्य सेवा प्रणाली निर्माणतर्फको योगदानलाई पनि प्रतिबिम्बित गरेको छ।