काठमाडौं । प्रशिद्ध पाश्र्व गायिका लता मंगेशकर अहिले शिथिल भएकी छिन । उनी केहि समय यता बिरामी परेकी छिन् । भारतमा भारतरत्न भनेर पुकारिने लताको स्वास्थ्य स्थिती नाजुक बनेको भारतीय समाचार संस्थाले समेत उल्लेख गरिसकेको छ । सोमबार स्वास्थ्यमा समस्या भएपछि उनलाई मुम्बईको ब्रीच क्याण्डी अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो ।
स्वास्थ्यकर्मीले जनाए अनुसार उनलाई निमोनियाको समस्या देखिएको छ । उनीवारे विभिन्न रोचक जानकारी तल प्रस्तुत गरिएको छ ।
- कागजमा केही लेख्नु अघि उनी ‘श्रीकृष्ण’ लेख्छिन् ।
- स्टेजमा गीत गाउदा पहिलो पटक उनले २५ रुपैया पाएकी थिइन् । उनको पहिलो कमाई त्यहि थियो । अभिनेत्रीको रूपमा उनले पहलो पटक तीनसय रुपैया पाएकी थिइन् ।
- लता को फोटोग्राफीमा निकै शोख छ ।
- विदेशमा उनले बनाएका छायाँचित्रको प्रदर्शनी समेत गरिएको छ ।
- उनलाई क्रिकेट खेल मन पर्छ । भारतमा कुनै ठूलो म्याच हुँदा काम छाडेर म्याच हेर्न सहभागी हुन्छिन् ।
- लता मंगेशकरका लागि गायन पूजा समान हो । उनी रेकडिङको समय खाली खुट्टा गाउछिन् ।
- कुंदनलाल सहगल नूरजहाँ उनका मन पर्ने गायक/गायिका हुन् । शास्त्रीय गायक/गायिकामा लतालाई पंडित रविशंकर, जसराज, भीमसेन, गुलाम अली खान र अली अकबर खान मन पर्छ ।१
- भारतीय इतिहास र संस्कृतिमा उनी कृष्ण, मीरा, विवेकानंद र अरबिंदोंलाई मन पराउछिन् ।
- पड़ोसन, गान विद द विंड र टाइटेनिक लतालाई मन परेका फिल्म हुन् ।
- लताले पहिलो फिल्मी गीत मराठी फिल्म ‘किती हंसाल’ मा गाएकी थिईन् । तर, उनले गाएको गीत पछि फिल्ममा राखिएन ।
- लताले पहिलोपटक पाश्र्व गायन नायिका मुनव्वर सुल्तानाका लागि गाएकी थिइन् ।
- लता ने अंग्रेजी, असमिया, बांग्ला, ब्रजभाषा, डोगरी, भोजपुरी, कोंकणी, कन्नड़, मगधी, मैथिली, मणिपुरी, मलयालम, हिंदी, सिंधी, तमिल, तेलुगू, उर्दू, मराठी, नेपाली, उडिया, पंजाबी, संस्कृत, सिंहलीलगायतका भाषामा गीत गाएकी छिन् ।
- लता मराठी भाषी हुन्, उनी हिन्दी, बांग्ला, तमिल, संस्कृत, गुजराती र पंजाबी भाषामा कुरा गर्छिन् ।
- अभिनेत्री समेत रहेकी लताले हिन्दी, मराठी फिल्ममा काम गरेकी छिन् । हिन्दीमा वे बड़ी माँ, जीवन यात्रा, सुभद्रा, छत्रपति शिवाजी जस्ता फिल्ममा काम गरेकी छिन् ।
- आजा रे परदेसी (मधुमति), कहीं दीप जले कहीं दिल , तुम्हीं मेरे मंदिर (खानदान) र आप मुझे अच्छे लगने लगे (जीने की राह के लिए) फिल्मफेयर पुरस्कार जीतेपछि लताले पुरस्कार लिन छाडिन् । उनी चाहन्थिन् नयाँ गायिकाले अवार्ड पाउन् ।
- परिचय, कोरा कागज, और लेकिनका लागि उनले राष्ट्रीय पुरस्कार पाएकी छिन् ।
- सन १९५१ मा उनले सबै भन्दा धेरै २२५ वटा गीत गाएकी थिइन् ।
- पुरुष गायकमा मोहम्द रफीसंग लताले सर्वाधिक ४४० युगल गीत गाएकी छिन् । जबकि किशोरसंग ३२७ गीत गाएकी छिन् । महिला युगलमा उनले आशा भोंसलेसंग धेरै गीत गाएकी छिन् ।
- लक्ष्मीकांत प्यारेलाल को ६८६, शंकर जयकिशन को ४५३, आरडी बर्मन को ३४३ र कल्याणजी/आनंदजीका ३०३ गीतमा उनले स्वर दिएकी छिन् ।
- गीतकारमा आनंद बक्षी द्वारा लेखिएका ७०० बढी गीतमा लताले स्वर दिएकी छिन् ।
