काठमाडौँ । राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले ९ महिनाभित्र धरहरा पुनर्निर्माण गरिसक्ने दाबी गरेको छ । भूकम्पले भत्काएपछि लामो समयदेखि बन्न नसकेको सो धरहरा गत वर्षबाट बनाउन सुरु गरिएको हो । तर, यो एक वर्षमा केवल ३७ प्रतिशत काम सकेको प्राधिकरणले थप ९ महिनामा ६३ प्रतिशत काम सक्ने लक्ष्य लिएको छ । जुन भेटाउन मुस्किल देखिन्छ । दुई वर्षमा सम्पन्न गर्ने लक्ष्यका साथ १२ पुस ०७५ मा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले धरहरा पुनर्निर्माणको शिलान्यास गरेका थिए । शिलान्यास भएको १३ महिनामा जम्मा ३७ प्रतिशत काम सम्पन्न भएको छ ।
धरहराको निर्माणको भौतिक प्रगति ३७ प्रतिशत र वित्तीय प्रगति करिब ३१ प्रतिशत रहेको प्रधिकरणले जानकारी दिएको छ । निर्माण अवधिको बाँकी नौ महिनामा धरहराको मुख्य संरचना तयार भइसक्ने प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सुशील ज्ञावलीले बताएका छन् । अहिले धरहराको सातौँ तलाको ढलान कार्य जारी छ । प्रत्येक १५ दिनमा एक तला ढलान गर्नेगरी काम भइरहेको छ । अबको ६ देखि सात महिनाभित्र संरचना निर्माणको काम सकिसक्ने उनको दाबी छ । त्यससँगै फिनिसिङको काम पनि अघि बढ्ने प्रधिकरणको भनाइ छ ।
धरहरा परिसरमा रहेका विद्युत् प्राधिकरण, नेपाल टेलिकम, खानेपानी, हुलाक कार्यालय, नेपाल राष्ट्र बैंकको कार्यालय र कर्मचारी सञ्चय कोषको संरचना हटाउँदा ढिलाई भएको उनको भनाइ छ । पहिला पाँच रोपनी क्षेत्रफलमा रहेको धरहरा अहिले अन्य संरचना भत्काएर विस्तार गर्दा ४२ रोपनी क्षेत्रफल भएको छ । धरहरा पुनर्निर्माणका लागि मूल्य अभिवृद्धि करसहित ३ अर्ब ४८ करोड लाग्नेछ । धरहराको अनुमानित लागत ५अर्ब ४६ करोड रहेको छ । धरहराको भुइँतलामा तीन तले पार्किङ निर्माणको काम धमाधम भइरहेको छ । धरहरा परिसरमा २२ तले टावर, तीन तले पार्किङ र संग्र्रहालयको समानन्तर ढंगले काम भइरहेको आयोजनाले जनाएको छ ।
सम्पदा पुननिर्माणमा ढिलाइ भइरहेका वेला राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले शनिबार बिहान ऐतिहासिक सम्पदाको निरीक्षण गरेकी छन् । रानीपोखरी र दरबार हाइस्कुलको अवलोकनपछि सुन्धारास्थित धरहरा निर्माणस्थलमा उनी पुगेकी थिइन् । पुनर्निर्माण अवलोकन गर्नुका साथै निर्माण कार्यको संरचना र वस्तुगत अवस्थाका बारेमा उनले जानकारी लिइन् । धरहरा अवलोकनपछि राष्ट्रपति भण्डारीले सम्पदा पुनर्निर्माणको काम उत्साहजनक रूपमा भएको पाइएको बताएकी थिइन् । प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत ज्ञवालीले भूकम्पबाट प्रभावित सम्पदाको पुनर्निर्माणका लागि काठमाडौं महानगरपालिका, पुरातत्व विभागलगायत सरोकारवाला निकायको समन्वयमा पुनर्निर्माणको काम प्रभावकारी रूपमा भइरहेको बताएका छन् ।
प्रधानमन्त्रीको अवधारणा अनुरूप धरहराको इतिहास झल्काउँदै आधुनिकता टल्काउने किसिमबाट यसको निर्माण भइरहेको निर्माण कम्पनीले जनाएको छ । अब निर्माण हुने धरहरा ७९ दशमलव २ मिटर २५७ दशमलव ४ फिट अग्लो हुनेछ । बाहिरबाट ११ तलामा धरहराको भित्रभित्र २२ तला हुनेछन् । तीमध्ये २०औँ तलासम्म पुग्ने दुईतर्फी लिफ्ट हुनेछन् । एकपटकमा १० व्यक्ति अट्ने लिफ्टको क्षमता हुनेछ । लिफ्टमा चढेर २०औँ तलामा पुगेपछि त्यहीबाट काठमाडौं अवलोकन गर्ने कक्षको व्यवस्था हुनेछ । त्यो कक्षमा एक पटकमा ५४ जना अट्नेछन् ।
त्यसको भुइँ तलामा धरहरासम्बन्धी संग्र्रहालय हुनेछ । भूकम्पका क्रममा भत्किएको धरहराको ठुटोलाई शिशाले घेरेर राखिनेछ । धरहराको बेसमेन्टमा ३ सय ४७ वटा कार र ७ सयवटा मोटरसाइकल अट्ने पार्किङ हुनेछ । त्यस्तै परिसरमा बगैँचा र पानीको फोहोरा सञ्चालन हुनेछ । पानीको फोहोरा ५० फिट अग्लो हुनेछ । सन् १८३२ तत्कालीन प्रधानमन्त्री भीमसेन थापाले रानी ललित त्रिपुरासुन्दरीको खुसीका लागि धरहरा निर्माण गरिएको इतिहासको दस्तावेजमा उल्लेख छ । सुरुको ११ तले धरहरा विसं १९९० को भूकम्पको कारण क्षतिग्रस्त भएपछि नौ तलामा सीमित भएको थियो । सौर्य दैनिकबाट
