काठमाडौं । प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिम परिषद्अन्तर्गत प्राविधिक धारको शिक्षामा स्थायी प्रशिक्षक नियुक्ति नगरिँदा दक्ष जनशक्ति उत्पादनमा प्रश्नचिह्न उठेको छ । करारमा नियुक्त गरिएका प्राविधिक प्रशिक्षक उचित पारिश्रमिक र राम्रो अवसर नपाएको भन्दै अन्यत्र पलायन हुने क्रम बढेको छ । परिषद्ले करारमा कार्यरत प्रशिक्षकलाई परीक्षा लिएर स्थायी बनाउन दीर्घकालीन योजनासमेत बनाउन नसकेकाले दक्ष प्रशिक्षक पनि स्थायी दरबन्दीबिना नै करारमा सेवा दिन बाध्य भएका छन् । अधिकांश प्राविधिक विद्यालयमा कार्यरत प्रशिक्षक करारमै नियुक्त भएका छन् ।
परिषद्का अनुसार ६ सय बढी प्राविधिक प्रशिक्षक करार सेवाअन्तर्गत कार्यरत छन् । यसकारण, योग्य प्राविधिक प्रशिक्षकको अभाव खड्किन सक्ने आँकलन गर्न थालिएको छ । स्थायी कर्मचारीले उपदान, बिमा, औषधि उपचारलगायतका सुविधा पाउँछन् भने करारमा कार्यरतले तोकिएको न्यूनतम तलब मात्रै पाउँछन् । २०७६/७७ मा सीटीईभीटीतर्फ विद्यार्थी भर्ना क्षमताको संख्या ७४ हजार ८ सय ६३ रहेको छ । परिषद्का कार्यक्रम सञ्चालन तथा व्यवस्थापन गर्न परिषद् सेवामा कार्यरत प्रशिक्षक तथा कर्मचारीको स्थायी दरबन्दी ९ सय ३२ रहेको छ ।
सोमध्ये २ सय २५ जनाको पद रिक्त छ । परिषद् सेवाका रिक्त २ सय २५ वटा पदमा खुला तथा आन्तरिक प्रतियोगिताबाट पदपूर्ति अघि बढाइएको परिषद्ले जनाएको छ । शिक्षा विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री गिरिराजमणि पोखरेलले प्राविधिक शिक्षालाई सरकारले प्राथमिकतामा राख्दै उत्पादित जनशक्तिलाई सीपसँग जोड्न जरुरी रहेको बताए । परिषद्का अध्यक्षसमेत रहेका पोखरेलले प्रत्येक शिक्षालयले उत्पादन एकाइ खोल्नुपर्ने बताउँदै भने, ‘स्थायी कर्मचारी नियुक्त हुँदैनन् । सीप सिकाउने हो, ज्ञान सिकाउने हो ।’ हचुवाको भरमा एउटै पालिकामा विषय जुध्ने गरी प्राविधिक विद्यालय स्थापना गरिएको छ ।
गाउँगाउँमा प्राविधिक शिक्षा पुर्याउने भनिए पनि सो लक्ष्य कार्यान्वयनमा समस्या देखिएको छ । यस्तै, ३ सय ४५ वटा स्थानीय तहमा प्राविधिक शिक्षा पुर्याइएको छ । अब ४ सय ८ वटा स्थानीय तहमा प्राविधिक शिक्षा पुग्न बाँकी छ । हालसम्म २ लाख ८९ हजार ५ सय २७ जना जनशक्ति उत्पादन भएको छ, जसअन्तर्गत प्राविधिक एसईईतर्फ २ लाख १६ हजार ३ सय १४ जना र डिप्लोमा तहतर्फ ७३ हजार २ सय १३ जना जनशक्ति उत्पादन भएको परिषद्ले जनाएको छ । तर, ती जनशक्तिको अवस्थाबारे परिषद्ले तथ्यांक अभिलेख नगरेको पाइएको छ ।
परिषद्अन्तर्गत ५९ आंगिक शिक्षालय, २० वटा साझेदारीमा सञ्चालित, ५ सय ३४ वटा सामुदायिक विद्यालयमा प्राविधिक शिक्षा र ४ सय २९ वटा लामो अवधिको कार्यक्रम सञ्चालन गर्न सम्बन्धन प्राप्त निजी शिक्षालय छन् । प्राविधिक शिक्षातर्फ सामुदायिक विद्यालयमा ३१ हजार ३ सय २० जना विद्यार्थी भर्ना भएका छन् । उता, परिषद्लाई सीईओको मोडलमा लैजाने तयारी थालिएको छ ।
शिक्षा सचिव महेशप्रसाद दाहालले परिषद्मा अध्यक्ष रहे पनि उपाध्यक्ष र सदस्य सचिव नरहने बताए । उनले भने, ‘अब उपाध्यक्ष, सदस्य सचिवभन्दा पनि सीईओ (प्रमुख कार्यकारी अधिकृत) मोडेलमा अगाडि बढ्ने सोचमा छौं । यस्तै, सीटीईभीटीको बोर्डमा निजी क्षेत्र पनि आउँछ ।’ राजधानी दैनिक
