एजेन्सी । इजरायल र इरानबीच हाल युद्धविराम भएको छ, तर १२ दिनको यो युद्धमा दुवै देशले ठूलो क्षति बेहोरेका छन् । यो त्रासदीबाट दुवै देशलाई मुक्त हुन धेरै समय लाग्नेछ ।
इजरायलको पक्षमा युद्धमा हाम फालेको अमेरिकालाई पनि धक्का लागेको छ, तर पश्चिम एसियामा आफ्नो प्रभुत्व कायम राख्न यो भार उसले सजिलै वहन गर्न सक्छ ।
केही अनुमानका अनुसार, युद्धमा इरानले आफ्नो जीडीपीको लगभग छ देखि नौ प्रतिशत गुमाएको छ ।
रक्षा विश्लेषक क्रेगले इरानको कुल प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष क्षति (२४ देखि ३५) अर्ब डलरको बीचमा हुन सक्ने बताए ।
अमेरिका र इजरायली आक्रमणले इरानको पूर्वाधारलाई नराम्रोसँग क्षति पुर्याएको छ । यसको मर्मत गर्न लामो समयसम्म अर्बौं डलर खर्च हुनेछ ।
ऊर्जा प्रतिष्ठानहरूमा आक्रमणबाट इरानको तेल निर्यात पनि प्रभावित भएको छ । यसले देशको पुनर्प्राप्तिलाई अझ सुस्त बनाउन सक्छ किनकि यो तेल निर्यातमा धेरै निर्भर छ ।
एक रिपोर्टका अनुसार इरानी क्षेप्यास्त्रहरूले इजरायललाई ३ अर्ब डलरभन्दा बढीको क्षति पुर्याएको अनुमान गरिएको छ । रिपोर्टका अनुसार यसमा क्षतिग्रस्त पूर्वाधार मर्मत गर्न आवश्यक पर्ने रकम र स्थानीय व्यवसायहरूलाई क्षतिपूर्ति समावेश छ ।
इजरायली कर प्राधिकरणका महानिर्देशक शाई अहारोनोविचले भने कि यो इजरायलको सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो । इजरायलको इतिहासमा कहिल्यै यति ठूलो क्षति भएको थिएन । यो तथ्याङ्कले द्वन्द्वबाट भएको क्षतिको अन्तिम गणनालाई प्रतिनिधित्व गर्दैन ।
यसअघि, इजरायली अर्थमन्त्री बेजालेल स्मोट्रिचले युद्धको कुल लागत १२ अर्ब डलरसम्म अनुमान गरेका थिए । यद्यपि, इजरायलको केन्द्रीय बैंकका गभर्नर अमिर यारोनले ब्लूमबर्ग टिभीलाई बताएअनुसार यो रकम त्यसको आधा नजिक हुन सक्छ ।
अर्कोतर्फ, इजरायलको पक्षमा यो युद्धमा हाम फालेको अमेरिकालाई पनि नोक्सान हुन सक्ने चर्चा छ ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानको आणविक प्रतिष्ठानहरूलाई लक्षित गर्न अपरेशन मिडनाइट ह्यामरको आदेश दिएका थिए । यस अपरेशनबाट अमेरिकाले लगभग १ देखि २ अर्ब डलर घाटा ब्यहोर्ने अनुमान गरिएको छ । यो प्रारम्भिक अनुमान हो ।
१२ दिनको युद्धको वास्तविक मूल्य बिस्तारै बाहिर आउँदैछ । तर यो स्पष्ट छ कि द्वन्द्वले इरान र इजरायल दुवैलाई गहिरो आर्थिक चोट पुर्याएको छ ।
दशकौंदेखिको प्रतिबन्धको चपेटामा परेको इरान अब आणविक असफलता र अवरुद्ध तेल निर्यातका कारण अझ बढी समस्यामा परेको छ भने इजरायलले आफ्नो इतिहासकै सबैभन्दा महँगो पुनर्निर्माण प्रयासको सामना गरिरहेको छ ।
