काठमाडौँ । पुर्वअर्थमन्त्री डा प्रकाशशरण महतले नेप्सेभित्र काम गर्ने कर्मचारीकै मिलोमतोमा पुँजीबजारमा इन्साइडर ट्रेडिङ हुने गरेको दाबी गर्नुभएको छ ।
बिहीवार प्रतिनिधि सभा अन्तर्गतको अर्थसमितिको बैठकमा बोल्दै पूर्वअर्थमन्त्री डा। महतले यस्तो दाबी गर्नुभएको हो । उहाँले आफू अर्थमन्त्री भएको बेलामा धितोपत्र बोर्डले नेप्सेमा भित्रका सूचना लिएर (इन्साइडर ट्रेडिङ) हुने गरेको बोर्डले जानकारी दिएको बताउनु भयो । उहाँले नेप्सेमा लिष्टेड भएका कम्पनीका मान्छे नेप्सेको कर्मचारी रहेको उनीहरुसँगकै सूचनाका आधारमा बजारमा इन्साइडर ट्रेडिङ कारोबार हुने गरेको धितोपत्र बोर्डकै अध्ययनबाट देखिएको बताउनु भयो । उहाँले धिातोपत्र बोर्डको अध्ययनले त्यस्तो अपारदर्शी कारोबार भएकाले देखाएकाले नियमक निकायका हैसियतमा तत्काल नियमन गर्नुपर्ने बताउनु भयो । उहाँले यस्तो कारोबारमा बोर्डले हस्तक्षेप र निगरानी गर्न जरुरी रहेको बताउनु भयो ।
डा.महतले आफू अर्थमन्त्री भएको समयमा यस्तो थाहा पाएको र छानबिन समिति बनाएर काम गरेको तर पछि सरकार फेरिए पछि अन्योल रहेको भन्दै नियमन गर्न बोर्डलाई आग्रह गर्नुभयो । उहाँले शेयर बजारले अर्थतन्त्र धानेको छ भन्नु गलत भएको उल्लेख गर्नुभयो । उहाँले पुँजी बजारले अर्थतन्त्र धान्नु भन्दा पनि कतैकतै चलखेल हुने गरेको बताउनु भयो । उहाँले अहिले बनेको सरकारका कारण पनि बजार बढेको भन्दै यसलाई स्थायी बनाईराख्न चुनौतिपूर्ण रहेको बताउनु भयो । उहाँले बोर्डमा स्थायी अध्यक्ष बन्ने प्रकृया अघि बढेपनि अहिले रोकिनु राम्रो नभएको बताउनु भयो ।
उहाँले भन्नुभयो,‘मैले संसदमा बोलेको कुरालाई लिएर प्रश्न उठाउनु भएको छ । हाम्रो कतव्र्य भनेको के हो भने । हामीले कुनै पनि संस्थाको पक्ष र विपक्षमा बोल्ने काम होइन । तर आम जनता र लगानीकर्ताको विषयमा आफूले बुझे जानेसम्म सुसुचित र खबदारी गर्ने काम हो । सांसद र शेयर बजार बुझेको नाताले पनि मैले शेयर बजार बढ्यो,बढ्न हुँदैन थियो भनेर मैले भनेको छैन । अरुले के भने अरुले नै उत्तर दिन्छन् । मैले केही संस्थाहरुको शेयर मूल्य वृद्धि भएको छ । त्यो स्वभाविक देखिएको छैन । त्यसैले लगानीकर्ताहरुले होसियारी पूर्वक सम्बन्धित संस्थाहरुको आधार के होरु त्यसले कस्ता प्रतिफल दिइरहेको छ । दीर्घकालमा त्यसको सस्टेन हुने आधारहरु के छन् । त्यसलाई मध्येनजर राखेर लगानीकर्ताहरुले पनि लगानी गर्नुपर्छ । जो नियमक निकाय धितोपत्र बोर्ड हो । नेप्से छ कारोबार गर्ने । नियमन गर्ने निकाय सेवन छ । नियमक निकायहरुले पारदर्शि अभ्यास भएको छ वा छैन । त्यसको निरन्तर निगरानी गर्नुपर्छ जसले गर्दा आम लगानीकर्ताको पुँजी फस्नुहुँदैन भनेर मैले भनेको हो । यो भन्दा कतिपयको विज्ञप्ति नै आएछ ।’
‘मैले नियमक निकायले पनि सुष्मकोणबाट नियमन गरोस् । त्यहाँ इन्साइडर टेनिङ भन्छ । त्यहाँको सूचनाहरु लिएर बजारलाई म्यानुपुलेट गर्ने प्रवृतिहरु पनि सक्रिया हुँदैनन् भन्ने छैन । लगानीकर्ताहरुले पनि राम्रोसँग ध्यान दिएर लगानी गर्नुपर्छ । त्यो भन्न नाजायज होइन । मैले आम लगानीकर्ताहरु कै हितमा बोलेको हो । त्यसमा मलाई केही खेद छैन । नेप्से भित्र इन्साइडर ट्रेडिङ भन्ने शब्दावली भन्ने शब्द प्रयोग गरिन्छ । त्यहाँ भित्र सूचना लिएर नेप्सेमा लिष्टेड भएका कम्पनीहरु छन् । उनीहरुकै मान्छेहरु त्यहाँ काम गर्छन् । भन्ने कुरा धितोपत्र बोर्डकै अध्ययनबाट पनि समस्या छ भन्ने कुरा अर्थमन्त्री भएको बेला बोर्ड जानकारी गराएको थियो । तपाईहरु नियमक निकाय हो । नियमन गर्नुस् । बोर्डले हस्तक्षेप र निगरानी गर्नुपर्छ । शेयर बजारले नै मुलुकको अर्थतन्त्र हाकेको भन्ने होइन । शेयर बजारमा लिष्टेड भएका कम्पनीहरुको हिस्सा महत्वपूर्ण हो । त्यसले मुलुकको अर्थतन्त्र कता जाँदैछ भन्ने इन्डिकेटर गर्छ ।’
उहाँले पुँजी बजारलाई लिएर आफूप्रति नकारात्मक धारणा नराखेको बताउनु भयो । उहाँले शेयर बजार व्यवस्थित र मर्यादित हुनुपर्छ भनेकोमा आफू विरुद्ध स्टेटमेण्ट नै जारी भएको बताउनु भयो । उहाँले आफूले शेयर बजार बढ्यो,बढ्नु हुँदैन नभनेको बताउनु भयो । उहाँले संसद्मा कुनै कम्पनी संस्थाको पक्ष वा विपक्षमा नभई आम सर्वसाधारणको पक्षमा बोल्ने सुसूचित गरेको बताउनु भयो । उहाँले केही कम्पनीहरूको शेयर अस्वाभाविक बढेकाले यसको वास्तविकता के हो र कम्पनीको वित्तीय स्थिति के छ भन्ने हेरेर लगानी गर्न आवश्यक रहेको बताउनु भयो ।
