५ श्रावण २०८३, मंगलवार
,
Latest
हरेक कक्षाकोठामा सिर्जनशीलता: अङ्ग्रेजी भाषा शिक्षणको भविष्यबारे दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सम्मेलन हुँदै सरकार प्रतिशोधात्मक बन्दै गएको देउवाको आरोप, लोकतन्त्र र संविधान रक्षाका लागि एकजुट हुन आग्रह सिर्सिया नदी प्रदूषणमा सरकारको कडाइ, जगदम्बा र अशोक स्टिलसहित ११ उद्योगलाई १०–१० लाख जरिवाना कीर्तिपुरमा कारभित्र जलेर मृत्यु भएका व्यक्तिको पहिचान खुल्यो निजी शिक्षा–स्वास्थ्यमा ३% समता कर खारेज, गगन थापाले गरे स्वागत बढ्दो सामाजिक निराशा र असन्तुष्टि चिर्न सरकार र प्रतिपक्ष सँगसँगै उभिन जरुरीः विश्वप्रकाश शर्मा रास्वपा नेता बाहेकको मात्रै सम्पती छानविन गर्छौं भन्न पाइँदैनः नेकपा नेता दाहाल नीतिगत स्पष्टता भएपनि काँग्रेसले समयको नेतृत्व गर्न सकेन : भीष्मराज आङ्देम्बे प्रदेशमा काँग्रेससँग सत्ता सहकार्य टुटे प्रतिपक्षमा बस्छौँः एमाले नेता तामाङ राजनीतिमा व्याप्त विकृति र जनअसन्तुष्टि सम्बोधन नगरिए विस्फोट हुनसक्छः गगन थापा
तपाईं के खोज्दै हुनुहुन्छ ?

अन्तरिक्षमा बसेको कारण अन्तरिक्ष यात्री चाँडै बुढो हुँदैन ?



अ+ अ-

एजेन्सी । एउटा फिल्म रहेको छ जसको नाम ‘इन्टरस्टेलर’ हो । यदि तपाईलाई अन्तरिक्षमा रुचि छ भने तपाईले यो फिल्म हेर्नुपर्छ । सन् २०१४ मा रिलिज भएको यो फिल्मले तपाइको होश उडाउनेछ । यस फिल्ममा अन्तरिक्ष, समय र गुरुत्वाकर्षणका धेरै पक्षलाई देखाइएको छ ।

यस बाहेक यस फिल्ममा पृथ्वीमा मानिस कसरी अन्तरिक्षमा जान्छ र धेरै वर्षपछि फर्केर आउँदा उसको उमेर उस्तै रहन्छ र पृथ्वीमा रहेका उनका छोराछोरी बूढो भएर मर्न थालेको देखाइएको छ ।

अब प्रश्न उठ्छ कि अन्तरिक्षमा अन्तरिक्ष यात्रीहरूको उमेर पृथ्वीका मानिसहरूको तुलनामा साँच्चै बिस्तारै बढ्छ ? यसबारे विज्ञानले के भन्छ आउनुहोस् जानौं ।

यस प्रश्नको उत्तर खोज्न सन् २०१५ मा दुई जुम्ल्याहा दाजुभाइमाथि अनुसन्धान गरिएको थियो । यस अनुसन्धानका क्रममा एक भाइलाई करिब एक वर्षसम्म अन्तरिक्षमा पठाइएको थियो भने अर्को भाइलाई पृथ्वीमा राखिएको थियो । यस अनुसन्धानमा १२ विश्वविद्यालयका करिब ८४ शोधकर्ताले काम गरेका थिए । सन् २०१९ मा जब यो अनुसन्धानको नतिजा साइन्स जर्नलमा प्रकाशित भयो, सबैजना स्तब्ध भए ।

साइन्स जर्नलमा प्रकाशित रिपोर्टका अनुसार जुम्ल्याहा भाइमध्ये एक स्कट अन्तरिक्षमा पुग्दा उनको शरीरको करिब एक हजार जीनमा परिवर्तन भएको थियो । यी एक हजार परिवर्तनहरू मध्ये, सबैभन्दा ठूलो परिवर्तन टेलोमेरमा देखियो ।

टेलोमेर क्रोमोजोमको छेउमा पाइने प्रोटिन हो । जब पृथ्वीमा मानिस हुन्छ तब टेलोमेरेसका कारण डीएनए समयसँगै छोटो हुन थाल्छ र यसका कारण कोषहरूमा बुढ्यौली देखिन थाल्छ, जसले गर्दा मानिस बूढो देखिन्छ ।

तर स्कटसँग यो भइरहेको थिएन। स्कट अन्तरिक्षमा जाने बित्तिकै उनको डीएनएको आकार लामो हुँदै गएको थाहा भयो । अन्तरिक्ष यात्रा जति लामो हुँदै गयो, यी परिवर्तनहरू पनि तीब्र हुँदै गइरहेका थिए । छोटो समयमै स्कट आफ्नो पार्थिव जुम्ल्याहा भाइ भन्दा कान्छो देखिन थालेको जस्तो लाग्यो । त्यतिन्जेलसम्म उनको जीन ९१.३ प्रतिशतले परिवर्तन भइसकेको थियो ।

यद्यपि, यी परिवर्तनहरू धेरै छिटो भयो । पृथ्वीमा आएको ६ महिना भित्र सबै कुरा सामान्य भयो । अर्थात्, अन्तरिक्षमा आफ्नो जुम्ल्याहा भाइभन्दा कान्छो देखिने स्कट पृथ्वीमा आएको ६ महिनापछि उनीजस्तै बूढो देखिन थाले । केही समयमै उनको डीएनए पनि पृथ्वीमा रहँदाको जस्तै बन्यो ।




भर्खरै