एजेन्सी । हिन्दी सिनेमाको आज १०८औं वार्षिकोत्सव रहेको छ । सन् १९१३ मा आजकै दिन अर्थात मे ३ मा पहिलो भारतीय फिचर फिल्म 'राजा हरिश्चन्द्र' रिलिज भएको थियो ।
त्यसबखत बाट अहिलेसम्म हिन्दी सिनेमामा थुप्रै परिवर्तनहरु आएको छ । दादा साहब फाल्केले लण्डनबाट फर्किएपछि ‘राजा हरिश्चन्द्र’ नामक फिल्म बनाएका थिए । त्यसभन्दा पहिले भारतीय जनतालाई सिनेमासँग कुनै सम्बन्ध थिएन । ‘राजा हरिश्चन्द्र’लाई भारतको पहिलो फुल लेन्थ फिचर फिल मानिन्छ ।
'राजा हरिश्चन्द्र' मौन फिल्म थियो । यसको कथा इसारामा बताइन्थ्यो । त्यसबखत भारतमा अंग्रेजको स्वामित्व रहेकाले दादा साहब फाल्केले यस फिल्ममा अंग्रजविरुद्धको लडाईलाई प्रस्तुत गरिएको थियो ।
फिल्मको कथा राजा हरिश्चन्द्रलाई महानता झल्काउने थियो । राजा हरिश्चन्द्रलाई भारतदेशसँग सम्बन्धित देखाइएको थियो ।
त्यसबेला दादा साहब फाल्केले यस फिल्मलाई १५ हजार रुपैयामा निर्माण गरेका थिए । यस फिल्ममा कुनै पनि महिलाले काम गरेका थिएनन् । फिल्ममा तारामती नामकी रानीको भूमिका अन्ना सलंकेले निभाएका थिए । फिल्ममा अभिनेत्रीको खोजीमा दादा साहेब फाल्के रेड लाइट एरियासम्म पुगेका थिए । फिल्ममा 'राजा हरिश्चन्द्र'को भूमिका दत्तात्रेय दामोदरले निभाएका थिए । यो फिल्म पूरा गर्न ७ महिना २१ दिन लागेको थियो ।
३ मे १९१३ मुम्बई (तत्कालिन बम्बई)का लागि एक महत्वपूर्ण दिन मानिन्छ । चर्को घाममा मानिसहरु गिरगाउँको कोरोनेशन सिनेमा घरमा भारतको पहिलो फिचर फिल्म राजा हरिश्चन्द्रको टिकट किन्नका लागि लाइन लागेको थियो । यो फिल्म करिब ५० मिनेटको थियो । यसको पोस्टर मराठी एवं अ्रगेजीमा बनाइएको थियो ।
