काठमाडौं । नेपालले भदौ महिनामा मात्रै २ अर्ब ४२ करोड रुपैयाँको बिजुली निर्यात गरेको छ । नेपाल विद्युत प्राधिकरणले देशभित्र खपत गरी अतिरिक्त भएको २४ करोड ६५ लाख २९ हजार युनिट विद्युत भदौमा निर्यात गरी २ अर्ब ४१ करोड ६७ लाख ८२ हजार रुपैयाँ आर्जन गरेको हो ।
प्रााधिकरणले वर्षायाममा खपत हुने विद्युत गत १९ जेठदेखि इन्डियन इनर्जी एक्सचेन्ज लिमिटेडलाई बिक्री गर्दै आएको छ ।
सुरुमा दुईवटा विद्युतगृहको ३९ मेगावाट उत्पादित विद्युतलाई स्रोत मानी दैनिक रुपमा बिक्री गरेकोको थियो । त्यसपछि जेठबाट ६ वटा जलविद्युतगृहबाट उत्पादित ३६४ मेगावाट विद्युतलाई भारतीय बजारमा प्रतिस्पर्धी दरमा बिक्री गर्दै आएको छ ।
प्राधिकरणले जेठ, असार, साउन र भदौ गरी चार महिनासम्ममा ७८ करोड ७८ हजार युनिट विद्युत भारतीय बजारमा बिक्री गरी ७ अर्ब १९ करोड ८६ लाख रुपैयाँ आर्जन गरेको छ । भारतसँग विद्युत व्यापार गरी भदौमा मात्र १ अर्ब ५१ करोड ५ लाख रुपैयाँ भारु आम्दानी भएको छ ।
हरेक महिना विद्युत निर्यात बढ्दा नेपालको विदेशी मुद्रा सञ्चिति र दुई मुलुकबीचको व्यापार घाटालाई कम गर्न योगदान पुगिरहेको प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले बताएका छन् ।
घिसिङले भने,‘चालु आवमा विद्युत निर्यातबाट करिब १६ अर्ब रुपैयाँ आम्दानी गर्ने लक्ष्य राखेका छौं, मंसिरको पहिलो हप्तासम्म विद्युत निर्यात गर्न सकिन्छ भने जेठपछि फेरि निर्यात सुरु हुँदा लक्ष्य पूरा हुने अनुमान गरेका छौं । अब चाडबाड पनि सुरु हुन लागेकाले उद्योग कलकारखाना बन्द हुँदा आन्तरिक खपत केही कम हुन्छ । तर, हाम्रो उत्पादन भने पूर्ण क्षमतामा हुने हुँदा करिब २०० मेगावाट थप विद्युत निर्यातको सहमतिका लागि प्रस्ताव पठाएका छौं ।’
आईएक्समा २४ घण्टालाई १५र१५ मिनेटको ९६ वटा ब्ल्कमा विभाजन गरी बजारले तय गरेको प्रतिश्पर्धी दरमा विद्युतको कारोबार गरिदै आएको छ । त्यसैले हरेक ब्ल्कको मूल्य फरक(फरक हुने गरेको छ । प्राधिकरणले भदौमा निर्यात गरेको विद्युतको औसत दर प्रतियुनिट ९ रुपैयाँ ८० पैसा रहेको छ भने चार महिनाको औसत दर प्रतियुनिट ९ रुपैयाँ २३ पैसा रहेको छ ।
प्राधिकरणले ४ जलविद्युत् आयोजनाबाट उत्पादित १११ मेगावाट विद्युत निर्यात अनुमतिका लागि प्रस्ताव पेश गरेको थियो । थप प्रस्तावसँगै प्राधिकरणले ८ जलविद्युत आयोजनाबाट उत्पादित २१२.७ मेगावाट विद्युत निर्यातका लागि प्रस्ताव पेश गरेको हो ।
निजी क्षेत्रले निर्माण गरेको जलविद्युतगृह लिखूखोला ए २९.०४ मेगावाट , काबेली बी-१ २५ मेगावाट , माईखोला २२ मेगावाट , हेवाखोला ए १४.९ मेगावाटको र तल्लो मोदी-१ १० मेगावाट गरी जम्मा उत्पादित १००.९ मेगावाट विद्युत निर्यातको प्रस्ताव गरिएको छ ।
यसअघि उत्पादित १११.८ मेगावाट विद्युत निर्यातको प्रस्ताव स्वीकृतिका लागि पेश गरिएको थियो । प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक घिसिङले थप विद्युत निर्यातका लागि भारत सरकारबाट छिट्टै अनुमति प्राप्त हुनेमा विश्वास व्यक्त गरेका छन् ।
