एजेन्सी । भारतले ‘अपरेशन सिन्दूर’ नाम दिइएको एक सैन्य कारबाही अन्तर्गत पाकिस्तानका नौ स्थानमा हवाई आक्रमण गरेको छ ।
भारतीय रक्षा मन्त्रालयका अनुसार, ती सबै स्थानहरूबाट भारतमाथि हुने आतंकी आक्रमणहरूको योजना र निर्देशन भइरहेको थियो ।
यो कारबाही अप्रिल २२ मा भारत–नियन्त्रित कश्मीरमा भएको आक्रमणपछि गरिएको हो, जसमा २६ जना पर्यटकको मृत्यु भएको थियो । भारतले उक्त आक्रमणको दोष पाकिस्तानमाथि लगाएको छ ।
पाकिस्तानले भारतीय क्षेप्यास्त्र आक्रमणको जवाफ दिने प्रक्रिया चलिरहेको बताएको छ । भारतको यो पछिल्लो कारबाहीले आणविक हतियारधारी छिमेकीहरू बीचको सैन्य द्वन्द्वको लामो सूचीमा थप्छ । दुई देशबीच कति पटक द्वन्द्व भएको छ ?
१९४७ः कश्मीरमाथि पहिलो युद्ध हिन्दू बहुल भारत र मुस्लिम बहुल पाकिस्तानको जन्म अगस्ट १९४७ मा भएको थियो जब बेलायतीहरूले उपमहाद्वीपमाथिको औपनिवेशिक नियन्त्रण त्यागेका थिए, र महिनौं पछि दुई नयाँ देशहरू कश्मीरको सुन्दर हिमालयी क्षेत्रको नियन्त्रणको लागि युद्धमा थिए । जम्मू कश्मीरको एक भाग पाकिस्तानले कब्जा गरेको छ ।
१९६५ः कश्मीरलाई लिएर भारत र पाकिस्तान बीच दोस्रो युद्ध भयो । कश्मीरमाथि नियन्त्रण जमाउने प्रयासमा, पाकिस्तानी सेना भारतीय क्षेत्रमा प्रवेश गर्यो, जसको जवाफमा भारतले सीमा पार गरेर सैन्य आक्रमण गर्यो । युद्धमा स्थल र वायु सेना दुवै बीच भयंकर युद्धहरू भए र इतिहासकै केही ठूला ट्याङ्क युद्धहरू पनि भए ।
१९७१ः पूर्वी पाकिस्तानमाथि युद्धः छिमेकीहरूले पाकिस्तानको पूर्वी भागमाथि तेस्रो युद्ध लडे । भारतले यस क्षेत्रलाई अलग गर्न मद्दत गरेपछि भएको द्वन्द्वमा हजारौं मानिसहरू मारिए । यसपछि पाकिस्तानले हार बेहोर्नु पर्यो र बंगलादेश एक स्वतन्त्र देश बन्यो ।
१९९९ः कारगिल युद्धः पाकिस्तानी सेनाले काश्मिरमा घुसपैठ गरेपछि कारगिलको उच्च उचाइ क्षेत्रमा दुई देशहरू बीच आमनेसामने भयो । आधिकारिक रूपमा आणविक हतियार क्षमता प्राप्त गरेपछि दुई देशहरू बीचको यो पहिलो झडप थियो । कारगिल लगायत भारतका धेरै ठाउँहरू कब्जा गर्ने पाकिस्तानको प्रयासलाई विफल पार्न भारतले अपरेशन विजय सुरु गर्यो र भारतीय सेना सफल भयो ।
२०१६ः उरी आक्रमणः कश्मीरको उरी क्षेत्रमा रहेको भारतीय सैन्य अड्डामा आतंककारीहरूले आक्रमण गरेपछि पाकिस्तानी क्षेत्रमा रहेको कथित इस्लामिक आतंकवादी लन्चप्याडहरूमा ‘सर्जिकल स्ट्राइक’ गरियो ।
२०१९ः पुलवामा आक्रमणः कश्मीरको पुलवामा क्षेत्रमा सिआरएफ काफिलेमा भएको आत्मघाती आक्रमणको जवाफमा भारतले पाकिस्तानी शहर बालाकोट नजिकैको आतंकवादी तालिम शिविरमा हवाई आक्रमण गर्यो ।
