बेइजिङ । चीनको एउटा चिहानले इतिहासकारहरूलाई वर्षौंदेखि अचम्ममा पारेको छ । पुरातत्वविद्हरूले यसलाई पत्ता लगाउन हिचकिचाउने भएकाले चीनको पहिलो सम्राट किन शि हुआङको पुरानो चिहान अझै रहस्यमै छ।

यसका कैयौँ भागको खोजी भइसकेको भए पनि सम्भावित खतराका कारण चिहानलाई छुन सकेको छैन । प्राचीन चिनियाँ इतिहासकार सिमा कियानले सम्राटको मृत्यु भएको झण्डै एक शताब्दीपछि एउटा विवरण लेखे जसमा चिहानभित्र लुकेको सम्भावित खतरनाक जालको ढोका वर्णन गरिएको थियो।

बिजनेस इनसाइडरमा प्रकाशित एक रिपोर्टले कारीगरहरूलाई कथित रूपमा तीर र धनुष बनाउन आदेश दिइएको थियो। यी हतियारहरू चिहानमा प्रवेश गर्ने प्रयास गर्ने जो कोहीलाई आक्रमण गर्न डिजाइन गरिएको थियो। चिहानमा पारो (मर्करी) को जटिल प्रणाली रहेको भनिन्छ जुन भित्र बग्दछ।

किसानले पत्ता लगाएका थिए

सन् १९७४ मा चीनको शान्सी प्रान्तका किसानहरूको एउटा समूहले यस्तो असाधारण पुरातात्विक पत्ता लगाए जसले संसारलाई चकित पारेको थियो। तिनीहरूले सामान्य देखिने खेतमा खन्ने क्रममा माटोले बनेको मानव आकृतिका टुक्राहरू भेट्टाए। यो धेरै ठूलो खुलासाको सुरुआत मात्र थियो। पछि पुरातात्विक उत्खननले पत्ता लगायो कि यो क्षेत्र हजारौँ टेराकोटा मोडेलहरूले भरिएका धेरै खाडलहरूमा अवस्थित थियो।

२००० वर्षदेखि रहस्य कायमै

सैनिकहरू, युद्धका घोडाहरू, एक्रोब्याटहरू, उच्च अधिकारीहरू र विभिन्न जनावरहरूलाई चित्रण गर्ने यी सावधानीपूर्वक बनाइएका आकृतिहरू अब ु‘टेराकोटा आर्मी’ को हिस्सा हुन्।

यस विशाल माटोको सेनाको उद्देश्य किन वंशका प्रथम सम्राट किन शि हुआङको चिहानको रक्षा गर्नु हो, जसले ईशापूर्व २२१ देखि इशापूर्व २१० सम्म शासन गरेका थिए। चिहान वरपरको कब्रिस्तानमा ठूलो मात्रामा खोजी गरे पनि सम्राटको चिहान अझै पत्ता लाग्न सकेको छैन र यसको रहस्य २००० वर्षभन्दा बढी भइसक्यो।