काडमाडौं । अमेरिकाले इरानलाई ‘स्पष्ट र सोझो सन्देश’ दिनका लागि मध्यपूर्वमा युद्धपोत सहितका लडाकू पानीजहाज पटठाएको छ । अमेरिकाका राष्ट्रिय सल्लाहकार जोन बोल्टनले ट्रम्प प्रशासनले यस्तो निर्णय ‘समस्या पुर्याउने खतरा, उक्साहटको संकेत र चेतावनीको जवाफ’ मा लिएको बताएका छन् ।
अमेरिकी सुरक्षाबलका सैन्य अड्डाडामा हमलाको आशंकाका कारणसमेत यो कदम चालिएको कतिपय अधिकारीहरुको गोप्य टिप्पणी छ । बोल्टनले अमेरिकाले कुनै पनि प्रकारको आक्रमणको प्रतिकार गर्ने समेत बताएका छन् ।
उनले एक विज्ञप्तीमा भनेका छन् “युएसएस अब्राहम लिङ्कन क्यारियर स्ट्राइक ग्रुप र त्यसको सहयोगी युद्ध समूहलाई युएस सेन्ट्रल कमाण्ड क्षेत्रमा इरानलाई अमेरिका वा अमेरिकाका समर्थक राष्ट्रहरूमाथिको कुनैपनि आक्रमण भएको अवस्थामा दरिलो प्रतिक्रमण दिने कुार स्पष्ट पार्न परिचालन गरेको हो । अमेरिकाले इरानसँग युद्ध चाहेको होइन। तर हामी कुनै पनि आक्रमणको अवस्थामा पूर्ण तयार छौँ ।”
परिचालन गरिएको सो पानीजहाज युरोपमा एप्रिलको अन्त्यदेखि युद्ध अभ्यास गरिरहेको छ। यतिबेला अमेरिका र इरानको सम्बन्ध तनावग्रस्त अवस्थामा रहेको छ । सोही क्रममा यस्तो कदम चालिएकोले कतिपयले युद्दको आशंकासमेत गरेका छन् ।
फिनल्याण्डमा रहेका विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओले चाहिँ अमेरिकाले इरानमा केही गतिविधि देखेको र त्यसले सम्भावित तनाव वृद्धिको सङ्केत गरेको बताएका छन् ।
अमेरिका र इरानबीचको तनाव
अमेरिका र अन्य राष्ट्रहरूले सन् २०१५ मा इरानसँग परमाणु सम्झौता गरेका थिए । इरानले पश्चिमा देशहरूले लगाएको आर्थिक प्रतिबन्ध कम गरिएको खण्डमा आफूले परमाणु गतिविधि कम गर्ने सहमति थियो ।
तर गत वर्ष अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले सो सम्झौताबाट हात झिकेका थिए। हालै एप्रिलमा ह्वाइट हाउसले इरानबाट तेल किनिरहेका पाँच राष्ट्र चीन, भारत, जापान, दक्षिण कोरिया र टर्कीमाथि आर्थिक प्रतिबन्ध लगाउन सक्ने किसिमको चेतावनी दिएको थियो ।
- ट्रम्पको झोँक : इरानी सेनालाई आतङ्कवादी घोषणा, इरानले दियो उस्तै जवाफ
- अमेरिकी चेतावनीका बाबजुद इरानले नयाँ सैन्य अभ्यास गर्ने
इरानी मुद्राको अहिलेसम्मकै ठूलो अवमूल्यन भएको छ। आर्थिक प्रतिबन्धका कारण इरानको आर्थिक अवस्था निकै कमजोर बनेको छ । तर इरानले अमेरिकाले लगाएको प्रतिबन्धको जवाफ स्ट्रेट अफ होरमुज बन्द गरेर दिने चेतावनी दिएको छ। स्ट्रेट अफ होरमुज विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल ओसारपसार हुने समुन्द्री बाटो हो । यो बन्द भएका समस्या झन चर्किने छ ।
