तेहरान। संयुक्त राज्य अमेरिका र इरानबीच केही समयदेखि कायम रहेको सैन्य तनावमा आएको बिराम बुधबार अन्त्य भएको छ ।
इरानले अमेरिकी सेना तथा क्षेत्रीय प्रतिरक्षा प्रणालीलाई लक्षित गरी क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेपछि दुई देशबीच पुनः शत्रुतापूर्ण गतिविधि सुरु भएको हो ।
इरानको आक्रमणपछि अमेरिका र साउदी अरबले इराकमा रहेका इरानसमर्थित सशस्त्र समूहका अखडामाथि समन्वयात्मक हवाई आक्रमण गरेका छन् । यसैबीच, ‘स्टे«ट अफ होर्मुज’ व्यवस्थापनसम्बन्धी वार्ता पनि अवरुद्ध भएपछि क्षेत्रीय तनाव थप बढेको छ ।
अमेरिकी सेनाले मध्यपूर्वमा रहेका आफ्ना सैनिकलाई लक्षित गरी इरानले गरेको क्षेप्यास्त्र आक्रमणको प्रयास विफल पारेको जनाएको छ । जोर्डनको सशस्त्र बलले पनि आफ्नो हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले इरानबाट प्रहार गरिएका पाँच क्षेप्यास्त्र पत्ता लगाएर नष्ट गरेको जनाएको छ ।
इरानको इस्लामिक रिभोलुसन गार्ड कप्र्स (आइआरजीसी)ले जोर्डनमा रहेका अमेरिकी सैन्य अखडालाई लक्षित गरी ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको पुष्टि गरेको छ । आइआरजीसीले अमेरिकाले निरन्तर दिइरहेको धम्की र सैन्य दबाबको जवाफस्वरूप कारबाही गरिएको जनाएको छ ।
यसअघि अमेरिकाले इरानमाथिको बमबारी रोक्नुका साथै तेहरानले पनि जवाफी आक्रमण स्थगित गरेपछि केही समयका लागि तुलनात्मक शान्ति कायम भएको थियो ।
इरानी क्षेप्यास्त्र आक्रमण भएको केही घण्टापछि अमेरिका र साउदी अरबले पूर्वी इराकमा रहेका इरानसमर्थित सशस्त्र समूहका अखडामा हवाई आक्रमण गरेका हुन् । वासिङ्टन र रियादका अनुसार ती स्थल अमेरिकी सेना तथा साउदी तेल संरचनामाथि ड्रोन आक्रमण गर्न प्रयोग हुँदै आएका थिए ।
साउदी अरबले आफ्नो हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले पूर्वी प्रान्त र राजधानी रियादस्थित ऊर्जा पूर्वाधारलाई लक्षित गरी आएका ड्रोन रोकेको जनाएको छ । ती आक्रमण इराकबाट सञ्चालन हुने इरानसमर्थित समूहले गरेको आरोप साउदी अरबले लगाएको छ ।
इराकी अर्धसैनिक गठबन्धन ‘पपुलर मोबिलाइजेसन फोर्सेस’ (पीएमएफ)ले आफ्ना विभिन्न अखडामाथि आक्रमण भएको जनाएको छ । पीएमएफ स्रोतका अनुसार आक्रमणमा कम्तीमा १० जना सदस्य मारिएका छन् । गठबन्धनले घटनालाई इराकको सार्वभौमिकताको उल्लङ्घन भएको बताएको छ ।
यसैबीच, सैन्य तनाव बढेसँगै ‘स्टे«ट अफ होर्मुज’ व्यवस्थापनसम्बन्धी वार्ता पनि अवरुद्ध भएको छ ।
ओमानले खाडी राष्ट्रको समर्थनमा रणनीतिक जलमार्गको संयुक्त व्यवस्थापन संयन्त्र स्थापना गर्ने प्रस्ताव गरेको थियो । प्रस्तावमा जलयात्रा र समुद्री सुरक्षामा सहयोग पु¥याउन पानीजहाजबाट स्वैच्छिक योगदान सङ्कलन गर्ने व्यवस्था पनि समावेश थियो ।
तर इरानले ओमानसँग संयुक्त रूपमा ‘स्टे«ट अफ होर्मुज’ व्यवस्थापन गर्ने प्रस्ताव अस्वीकार गरेको छ । तेहरानले ‘स्टे«ट अफ होर्मुज’को प्रमुख जलमार्ग व्यवस्थापनमा आफ्नो केन्द्रीय भूमिका कायम रहनुपर्ने बताएको छ ।
संयुक्त राज्य अमेरिकाले भने अन्तरराष्ट्रिय जलपरिवहनमा अवरोध पु¥याउने कुनै पनि व्यवस्थाको विरोध गर्दै ‘स्टे«ट अफ होर्मुज’अन्तरराष्ट्रिय आवागमनका लागि खुला रहनुपर्ने अडान दोहो¥याएको छ । (रासस/सिन्ह्वा)
