काठमाडाैँ । नेपाली कांग्रेसका सचेतक निष्कल राईले भारतले चिया निर्यातमा लगाएको अवरोधका कारण इलामका चिया उद्योगहरू संकटमा परेको भन्दै तत्काल कूटनीतिक पहलमार्फत समस्या समाधान गर्न सरकारसँग माग गर्नुभएको छ।
बुधबार प्रतिनिधि सभा बैठकमा आकस्मिक समयमा बोल्दै उहाँले भारतले गुणस्तर परीक्षणका नाममा नयाँ मापदण्ड (एसओपी) लागू गरेपछि नेपाली चिया निर्यातमा समस्या आएको बताउनुभयो। उक्त मापदण्डअनुसार निर्धारित शर्त पूरा नभए चिया नष्ट गर्नेसम्मको व्यवस्था रहेकाले उद्योगहरू प्रभावित भएको उहाँको भनाइ थियो।
सचेतक राईका अनुसार हाल इलामका ८३ भन्दा बढी चिया उद्योग बन्द भएका छन्। उद्योग बन्द हुँदा किसानले उत्पादन गरेको हरियो चिया खेर गइरहेको, श्रमिकहरूको रोजगारी गुमेको तथा बैंक ऋणको ब्याज तिर्नसमेत कठिनाइ भएको उहाँले उल्लेख गर्नुभयो।
उहाँले चिया उद्योग अर्थतन्त्रको महत्वपूर्ण आधार भएको भन्दै सरकारले यसतर्फ पर्याप्त ध्यान नदिएको आरोप पनि लगाउनुभयो। “यो समस्या पटक–पटक संसदमा उठाइसकेको छु, प्रधानमन्त्री तथा सम्बन्धित मन्त्रीहरूलाई भेटेर पनि जानकारी गराइसकेको छु तर समाधान भएको छैन,” उहाँले भन्नुभयो।
सचेतक राईले सरकारले भारतसँग तत्काल संवाद गरी चिया निर्यात खुलाउन जी–टु–जी पहल गर्नुपर्ने, कूटनीतिक प्रयास तीव्र बनाउनुपर्ने तथा दीर्घकालीन समाधानका लागि चिया परीक्षण प्रयोगशाला स्थापना गर्नुपर्ने सुझाव दिनुभयो। साथै, तेस्रो देशमा निर्यातका लागि बजार सुनिश्चित गर्न पनि उहाँले सरकारको ध्यानाकर्षण गराउनुभयो।
निष्कल राईले चिया उद्योगको समस्यालाई गम्भीर आर्थिक र सामाजिक संकटको रूपमा लिँदै तत्काल समाधानका लागि सरकारलाई दबाब दिनुभएको हो।
