काठमाडाैँ । पर्यावरणीय सभ्यता बिना दीगो विकास सम्भव नभएको सरोकारवालाहरूले बताएका छन् । चिनियाँ राष्ट्रपति सि जिनपिङले अघि सारेका पर्यावरणीय सभ्यताको अवधारणासम्बन्धी छलफल कार्यक्रममा विज्ञहरूले प्रकृति केन्द्रित विकास मोडललाई अगाडी बढाउनुपर्नेमा जोड दिएका हुन् ।
अर्थविद् डा. चन्द्रमणि अधिकारीले प्रकृतिलाई विश्वविद्यालय मानेर हिँड्नुपर्ने बताए । निश्चल जल र हरित पहाडको सिद्धान्त आजको आवश्यकता भएको उल्लेख गर्नुहुँदै उहाँले प्रकृतिबाट टाढा भए राजनीति, अर्थनीति, संस्कार र संस्कृति नै दुषित हुने बताए । कृषि, औद्योगिक विकास, आवास निर्माण र पर्यटन प्रवद्र्धनजस्ता क्षेत्रहरूमा परम्परागत संस्कृतिसँग आधुनिक प्रविधि जोड्न सके मात्र दीगो विकास सम्भव हुने उनको भनाइ छ ।
डा अधिकारीले नेपालको शास्त्रीय ज्ञान र परम्परागत अभ्यासहरूमा शहर विकासदेखि प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापनसम्मका स्पष्ट मार्गनिर्देशन रहेको उल्लेख गर्दै ती असल पक्षलाई पुनःअवलम्वन गर्नुपर्ने बताए । उनले शास्त्रका ज्ञान, चीन र युरोपबाट सिकाइएका आधुनिक अभ्यासलाई संयोजन गरेर अघि बढ्नुपर्नेमा जोड दिए।
जलवायु तथा वित्त विज्ञ डा. धर्म उप्रेतीले माटो, जल, हावा र ध्वनी सभ्यताको चर्चा गर्दै पर्यावरणीय सुधारका लागि राजनीतिक प्रतिवद्धता अनिवार्य रहेको बताए। उनले माटोको शुद्धतामा अति आवश्यक रहेको उल्लेख गरे । उनले माटोको अशुद्धताले गर्दा युरोपले धेरैजसो देशको धान नदिने गरेको बताए । उनले माटो, हावा, पानीलाई शुद्ध बनाउन पर्यावरणीय सभ्यतासम्बन्धी सि जिनपिङको अवधारणा आवश्यक रहेको बताए । चिनियाँ राष्ट्रपति सीले विकासका लागि पर्यावरणीय सभ्यताको अवधारणा सन् २००५ मा ल्याएका थिए ।
