काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा चार महिनादेखि सभामुखविहीन भएको छ । प्रतिनिधिसभाको बजेट अधिवेशन सकिएलगत्तै तत्कालीन सभामुख कृष्णबहादुर महराले राजीनामा दिएपछि प्रतिनिधिसभा बैठक सभामुखविहीन बनेको हो । पार्टी अध्यक्षद्वय केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहालबीच सभामुखको उम्मेदवार कसलाई बनाउने भन्ने विषयमा सहमति जुट्न सकेको छैन । दुई अध्यक्षले सहमति नजुटाए सम्म आफूले राजीनामा नदिने उपसभामुख डा. शिवमाया तुम्बाहाङ्फेको अडान छ ।
नेकपा सचिवालय सदस्य वामदेव गौतमको भैंसेपाटीस्थित निवासमा बुधबार पार्टी अध्यक्ष दाहाल, वरिष्ठ नेताहरू झलनाथ खनाल र माधव नेपाल तथा पार्टी प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठको बैठक बसेको थियो । बैठकले उपसभामुखको राजीनामा माग्ने अनौपचारिक सहमति जुटाएको थियो । प्रधानमन्त्री पक्षधर नेताहरूले यो बैठकलाई प्रधानमन्त्रीविरुद्ध गुटबन्दीका रूपमा लिएका छन् । पूर्वमाओवादी पक्षले सभामुख आफूहरूले पाउनुपर्ने दाबी गर्दै आएको छ । कुन पक्षले सभामुख लिने भन्ने बहसका कारण प्रतिनिधिसभाले लामो समयदेखि सभामुख पाउन नसकेको हो ।
पूर्वमाओवादी पक्षधर एक नेताले उपसभामुखको अडान अस्वाभाविक रूपमा आएको बताए । यसले पार्टी नीति र पद्धति कमजोर हुने खतरा रहेको उनले बताए । ‘पहिला त उहाँले राजीनामा गरेर सभामुख चयनको बाटो खोलिदिनुपर्छ । त्यसपछि उहाँले दाबी गर्ने ठाउँ रहन्छ,’ ती नेताले भने, ‘आफू हुने ग्यारेन्टी गरेपछि मात्र राजीनामा गर्छु भन्नु पार्टी निर्णयविपरीत हो ।’ नेकपा स्थायी समिति सदस्य भीम रावलले एउटा पदका लागि यति लामो समय सहमति हुन नसक्दा जनतामा राम्रो सन्देश नगएको बताए । सचिवालयले सकेन भने स्थायी कमिटीमा छलफल गर्नुप¥यो तर यसरी अलमलिनुहुँदैन ।’
अर्का स्थायी कमिटी सदस्य देवेन्द्र पौडेलले उपसभामुखले राजीनामा नदिएकाले सभामुख निर्वाचन प्रक्रिया अवरुद्ध भएको बताए । ‘राजीनामा नदिनुको कारण त बुझ्न सकिएन तर आफैं सभामुख हुन पनि उहाँले राजीनामा दिनुपर्छ,’ उनले भने, ‘आफ्नै पार्टीको भएकाले महाभियोगमा जाने कुरा भएन त्यसैले उहाँकै कारण रोकिएको हो ।’ नेकपाका प्रमुख सचेतक देव गुरुङले संवैधानिक पदमा बसेर बार्गेनिङ नगर्न उपसभामुख शिवमाया तुम्बाहाङ्फेलाई आग्रह गरेका छन् । ढिलोचाँडो राजीनामा दिनुको विकल्प नभएको भन्दै उनले व्यक्तिका आकांक्षा पूरा गर्न सदन अवरुद्ध गर्न नहुने बताए ।
‘यसका लागि संवैधानिक बाटो खुलाउनुपर्छ’ भन्दै उनले उपसभामुख तुम्बाहाङ्फेलाई राजीनामा दिएर मार्गप्रशस्त गर्न नेकपाले आग्रह गरेको बताए । ‘यदि उहाँ आफैं सभामुखको उम्मेदवार हुन चाहेको भए उपसभामुखबाट अनिवार्य रूपमा राजीनामा दिनुपर्छ,’ उनले भने, ‘उपसभामुख पदमा रहेरै उहाँले सभामुखमा उम्मेदवारी दिन मिल्दैन ।’
सभामुख चयनको विषयलाई लिएर जनप्रतिनिधिमूलक संस्थालाई लामो समयसम्म बन्दी बनाएर राखेकोप्रति सत्तापक्ष र प्रतिपक्ष दलका नेताहरूले नै विरोध गरिरहेका छन् । उपसभामुखको राजीनामा र सभामुख कसलाई बनाउने भन्ने टुँगो नहुँदा प्रतिनिधिसभा बैठक पटक–पटक सर्दै आएको छ । राजधानी दैनिकबाट
