काठमाडौ । नेपालबाट चोरी गरेर अमेरिका पुर्योइएको लक्ष्मी नारायणको मूर्ति नेपालले फिर्ता पाएको छ । नेपालस्थित अमेरिकी मिशन, अमेरिकी र नेपाली विभिन्न निकायहरू, डल्लस म्युजियमको संयुक्त प्रयास तथा युनाइटेड पार्सल सर्भिसको यातायात सहयोगमा सो कलाकृतिहरू बिहिबार काठमाडौं फिर्ता आइपुगेका हो I
नेपाल आईपुगेको लक्ष्मी-नारायणको मूर्ति एक कार्यक्रममा बिच ललितपुर उपमहानगरपालीकाका प्रमुख चिरिबाबु महर्जनलाई दुताबासले हस्तान्तरण गरेको छ । दुताबासले काठमाडौं उपत्यका यो समयमा विभिन्न जात्रा र वसन्त ऋतुले गर्दा रङ्गीन देखिने गर्दछ, यो समयलाई सही तरीकाले मनाउन नेपालबाट हराएका ऐतिहासिक लक्ष्मी-नारायणको मूर्तिलाई आफ्नो पहिलेकै स्थानमा पुनर्स्थापित गर्नेभन्दा उत्तम उपाय के हुनसक्ला भन्दै हस्तान्तरण गरेको जनाएको छ ।
यी ऐतिहासिक सम्पदालाई स्वागत गर्दै गर्दा हामी यो अभियान र अमेरिका(नेपाल बिचको जनस्तरको सम्बन्धलाई अझै मजबुत बनाउनमा सघाउने भन्दै सबैलाई दुताबासले हृदयदेखिनै आभार व्यक्त गरेको छ । ३७ वर्षअघि नेपालबाट चोरिएको लक्ष्मीनारायणको मूर्ति अमेरिकाको फेडरल ब्यूरो अफ इन्भेस्टिगेशन (एफबीआई) का टिमोथी एन ड्युनह्यामले अमेरिकाका लागि नेपालका राजदूत डा. युवराज खतिवडालाई हस्तान्तरण गरेको थियो ।
१२औँ र १५औँ शताब्दीबिचको उक्त मूर्ति सन् १९८४ मा हराउनुअघि पाटनमा रहेको थियो । नर र नारीको संयुक्त स्वरूप धारण गरेका देवताको उक्त दुर्लभ मूर्तिको दायाँ भागले नारायण र बायाँ भागले लक्ष्मीको प्रतिनिधित्व गरेको छ । हराएको छ वर्षपछि लिलाम बिक्री भएको उक्त मूर्ति पछि डल्लास म्युजियम अफ आर्टलाई अस्थायी रूपमा उपलब्ध गराइएको थियो ।
दुताबासका अनुसार एक परियोजनाका लागि नेपालबाट चोरिएका कलाकृतिको खोजी गर्ने कार्यमा संलग्न कलाकार जोय लिन डेभिसले दुई वर्ष पहिले तस्बिर खोजीका माध्यमबाट उक्त मूर्ति डल्लास म्युजियम अफ आर्टमा रहेको तथ्य फेला पारेका थिए ।
त्यस लगत्तै फिर्ताको प्रक्रियाहरु सुरु भएको थियो । दुताबासले २००३ देखि निरन्तर झन्डै २५ परियोजना र लगभग ३८ लाख डलरको सहयोगमा अमेरिकी राजदूत सांस्कृतिक संरक्षण कोषमार्फत नेपालका विभिन्न सम्पदाको संरक्षणमा सघाइरहेको कुराको पनि स्मरण गरेको छ ।
