एजेन्सी । बलिउडको सुपरहिट फिल्म ‘शोले’ ४८ वर्षअघि अर्थात् १५ अगस्ट १९७५ मा सिनेमाघरमा रिलिज भएको थियो । फिल्म बनाउन ६ वर्ष लागेको थियो, फिल्मको बजेट १ करोडबाट बढाएर ३ करोड पुर्याइएको थियो ।
फिल्ममा धर्मेन्द्र, सञ्जीव कुमार, हेमा मालिनी, अमिताभ बच्चन, जया बच्चन र अमजद खान शीर्ष भूमिकामा थिए ।
फिल्मले राम्रो व्यापार गर्छ भन्ने कसैले सोचेको थिएन । सुरुका केही दिन फिल्मको कमाई निराशाजनक रह्यो । तर बिस्तारै ‘वर्ड अफ माउथ’ पब्लिसिटीका कारण फिल्मले यस्तो गति लियो कि कमाईका नयाँ रेकर्ड बनायो ।
फिल्मले ३५ करोड कमाएको थियो । २० वर्षसम्म कुनै पनि फिल्मले यसको कमाईको रेकर्ड तोड्न सकेन ।
फिल्मको स्टार कास्ट फाइनल गर्न निकै मिहिनेत गरिएको थियो । फिल्मको सम्पूर्ण कथा गब्बर र ठाकुरको वरिपरि घुमेको स्टारहरुले विश्वास गर्थे । सबैले यी दुई भूमिका खेल्न चाहन्थे । यस्तो अवस्थामा रमेश सिप्पीलाई स्टार कास्ट फाइनल गर्न निकै गाह्रो भइरहेको थियो ।
जबकि धर्मेन्द्र ठाकुरको भूमिका गर्न चाहन्थे । धर्मेन्द्रको यही चाहनाका कारण फिल्म निर्देशक रमेश सिप्पी समस्यामा परे तर निर्देशक सिप्पीको एउटा ट्रिकले ठाकुरको भूमिका सञ्जीव कुमारको पोल्टामा पर्यो ।
वास्तवमा, निर्देशकले धर्मेन्द्रलाई भने कि यदि तपाईंले वीरूको भूमिका निर्वाह गर्नुहुन्छ भने, तपाईंको स्क्रिन समय हेमा मालिनीसँग बढी हुनेछ, अन्यथा यो भूमिका सञ्जीवलाई दिनुपर्छ । हेमा मालिनीसँग धेरै स्क्रिन सेयर गर्ने लोभमा धर्मेन्द्र वीरुको भूमिकामा राजी भए ।
फिल्ममा ठाकुरको भूमिका सबैभन्दा प्रभावशाली थियो । वास्तवमा सलिम खानका ससुराको नाम ठाकुर बलदेव सिंह थियो जो एक सेवानिवृत्त आर्मी अफिसर थिए । पछि निर्माताले आर्मी अफिसरलाई फिल्ममा प्रहरीको भूमिकामा परिवर्तन गरे पनि नाम भने त्यही राखे ।
गब्बरको भूमिकाका लागि निर्देशक रमेश सिप्पीको पहिलो रोजाइ ड्यानी थिए । त्यतिबेला ड्यानी शीर्ष खलनायक थिए तर उनी फिल्म धर्मात्माको सुटिङमा व्यस्त थिए । उनले फिल्म शोलेका लागि अस्वीकार गरेका थिए । त्यसपछि सलीमले यो भूमिकाका लागि अमजद खानलाई सिफारिस गरे । सलिमले एउटा नाटकमा अमजद खानको अभिनय मन पराएपछि उनले निर्देशकलाई अमजद खानको नाम सुझाव दिए ।
एक पटक सलिम खानका बुबाले उनलाई कुख्यात डकैत गब्बर सिंहको कथा सुनाए जसले धेरै कुकुर पाल्ने र प्रहरीको नाक काट्ने गर्दथ्यो । यही कथामा आधारित भएर सलिमले फिल्मका डकैतको नाम गब्बर राखेका थिए ।
शोलेको क्लाइमेक्स सुटिङको क्रममा अमिताभ बच्चन धर्मेन्द्रको हातबाट बच्न सफल भएका थिए । वास्तवमा, धर्मेन्द्रले क्लाइमेक्स दृश्यमा गोली र बारूद जम्मा गर्नुपरेको थियो, तर एक्शन बोलाउनेबित्तिकै धर्मेन्द्रको हातबाट बारम्बार गोलीहरू खसिरहेका थिए । दुई–तीन पटक दृश्य खराब भएपछि धर्मेन्द्र यति रिसाए कि उनले बन्दुकमा वास्तविक गोली राखे र बन्दुक हाने । यस दृश्यमा अमिताभ पहाडको चुचुरोमा उभिएका थिए । धर्मेन्द्रको रिसको गोली अमिताभ बच्चनको कान नजिकैबाट गयो र उनी जोगिए ।
निर्देशक रमेश सिप्पीले क्लाइम्याक्स दृश्यलाई वास्तविक देखाउन शुटिङका क्रममा रियल बुलेट प्रयोग गरेका थिए ।
रिपोर्टहरूले दावी गरे कि शोले फ्लप हुनेछ र निर्मातालाई ठूलो घाटा हुनेछ । यी रिपोर्टहरूबीच, सलीम र जावेद फिल्म राम्रो हुनेमा ढुक्क थिए । उनले पेपरमा एउटा विज्ञापन प्रकाशित गरेका थिए जसमा शोलेले हरेक राज्यमा एक करोडभन्दा बढी कलेक्सन गर्ने उल्लेख गरेको थियो, जुन यसअघि कुनै फिल्मले गरेको थिएन ।
रिलिज पछि केही दिन हलहरु खाली भएपनि वर्ड अफ माउथ पब्लिसिटीले दर्शकको संख्या बढायो । फिल्मले प्रत्येक राज्यमा करिब २–३ करोड कलेक्सन गरेको थियो । त्यतिबेला टिकटको मूल्य सामान्यतया १ देखि २ रुपैयाँसम्म थियो । कतिपय ठाउँमा १५ रुपैयाँको बालकनी टिकट २०० रुपैयाँमा बिक्री भइरहेको थियो । फिल्मको कुल २५ करोड टिकट बिक्री भएको थियो । ३ करोडको बजेटमा बनेको फिल्म शोलेले ३५ करोड कमाएको थियो ।
