काठमाडाैं । वैशाख २७ गते कांग्रेस नेता बालकृष्ण खाँड पक्राउ परेको समाचार सनसनीपूर्ण रुपमा मिडियामा आयो । उनलाई पक्राउ गरेको केही मिनेटमै काठमाडौँ उपत्यका प्रहरीले त्यो समाचारलाई भाइरल बनाएको थियो । खाँड मात्र पक्राउ परेनन् त्यो समाचारसँगै कांग्रेसका अरु पनि नेता पक्राउ पर्न सक्ने भनी मिडियामा आयो ।
तर उनी पक्राउ परेको समाचार आफूलाई थाहा नभएको कुरा प्रधानमन्त्री प्रचण्डले भने थाहा नपाएको बताए । सायद गृहमन्त्रीले उनीसँग सल्लाह गरेका थिए कि थिएनन्, मानिस अन्योलमा परे । किनभने निवर्तमान गृहमन्त्री एवं कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य पक्राउ गर्ने विषयमा गृहमन्त्रीले प्रधानमन्त्रीसँग सल्लाह गरे गरेनन् जनताले थाहा पाएनन् ।
तर अर्काे रहस्यमय कुरा त के छ भने त्यो समाचार प्रहरी महानिरीक्षक वशन्त कुँवरले नै त्यो समाचार थाहा पाएनन् । अनुसन्धानको दायरामा परेका व्यक्तिलाई पक्राउ गर्ने अधिकार प्रहरीलाई त छ नै । तर यसरी पक्राउ पुर्जी नै जारी नगरी र प्रहरी महानिरीक्षकसँग पनि कुनै सल्लाह नगरी र थाहा समेत नदिई खाँडलाई पक्राउ गर्नुको कारण भने प्रहरी संगठनले पनि पछि मात्र थाहा पायो ।
त्यो कारण काठमाडौँ उपत्यका प्रहरी प्रमुख श्याम ज्ञवालीलाई गृहमन्त्रीले बढी लिफ्ट दिइरहेका छन् । गृहमन्त्री नारायणकाजी श्रेष्ठले आफ्नो दाहिने हातका रुपमा प्रहरी महानिरीक्षकलाई नभएर ज्ञवालीलाई लिएका छन् । उनले कुनै काम गर्नुपर्दा पनि महानिरीक्षकलाई थाहा दिँदैनन्, कुनै सल्लाह गर्दैनन् अनि ज्ञवालीलाई अघि लाएर हिंड्छन् ।
यही असार ११ गते काठमाडौँबाट प्रकाशित हुने एउटा दैनिक पत्रिकामा त्यस्तै अर्काे एक सनसनीपूर्ण समाचार प्रकाशित भयो । जसमा नेपाली कांग्रेसका नेता कृष्णप्रसाद सिटौला र नेतृ डा आरजु राणा देउवालाई नक्कली भुटानी शरणार्थी प्रकरणमा पक्राउ गर्न गृहमन्त्रीले आदेश दिएको लेखिएको छ । समाचारमा यी दुबैलाई पक्राउ गर्न गृहमन्त्री श्रेष्ठले निर्देशन दिएको र प्रहरीले आनाकानी गरेको दाबी पनि गरिएको छ ।
यो समाचारलाई नियतबस नै प्रचार गरियो । समाचारमा कुनै स्रोत छैन, समाचार भरपर्दाे र विश्वासिलो पनि छैन तर प्रचार भने व्यापक गरिएको देखिन्छ । तर त्यो समाचारको मक्सद धेरै टिकेन । किनभने समाचारको सत्यता र तथ्यभन्दा पनि यसलाई नेपाली कांग्रेसिवरुद्धको ‘प्रोपोगाण्डा’ भनेर कांग्रेसले लियो भने समाचार प्रकाशनको केही घन्टामै गृह मन्त्रालयले नै विज्ञप्ति प्रकाशन गरेर खण्डन गरियो । समाचार केही घण्टामै सामाजिक सञ्जालमा ‘भाइरल’ बन्दै थियो र नेपाली कांग्रेस र नेताद्वय सिटौला तथा राणालाई सामाजिक सञ्जालमा तथानाम भनिएको थियो । उता गृहले भने समाचारको सत्यता नरहेको विज्ञप्ति प्रकाशन गर्दै थियो ।
गलत सूचनाको प्रवाह थेग्न नसकेपछि समाचारको करिब ४८ घण्टापछि समाचारको मुख्य स्रोत मानिएको काठमाडौं उपत्यका प्रहरी कार्यालयले नै एउटा विज्ञप्ति निकाल्दै समाचारको सत्यता पुष्टिका लागि चुनौती दियो । तर, समाचारमा उल्लेख भएअनुसार समाचार प्रकाशित हुनु अघिल्लो शुक्रबार कार्यालयका प्रमुख अतिरिक्त महानिरीक्षक श्यामलाल ज्ञवाली र गृहमन्त्री श्रेष्ठबीच भेट भयो कि भएन भनेर उल्लेख गरिएन । त्यसको भोलिपल्टै गृहमन्त्री चीन जान लागेकाले उनीहरुबीच भेट भएको प्रहरीको सूचना छ ।
ज्ञवालीले नेताहरुका बिरुद्धमा मात्र नभएर आफू महानिरीक्षक हुन नपाएपछि आफ्ना प्रतिस्पर्धी कुँवरका विरुद्धमा पनि यस्तै अफवाह फैलाउने गरेको प्रहरी स्रोत बताउँछ । यसअघि पनि एउटा स्थापित अनलाइनले प्रहरी महानिरीक्षक वषन्तबहादुर कुँवर लक्षित एउटा समाचार प्रकाशित गरेको थियो । जसमा महानिरीक्षक कुँवरले राजनीतिक दवाबमा भुटानी शरणार्थी प्रकरणको अनुसन्धान नगरेको र आरोपी जोगाएको आरोप लगाइएको थियो ।
यस्तै उनीमाथि घटनाका मुख्य आरोपी एमाले नेता तथा पूर्वउपप्रधानमन्त्री टोपबहादुर रायमाझीलाई भगाएको आरोप लगाउँदै समेत समाचार प्रकाशित भए । तर, अनुसन्धान गरिरहेका निकायले भन्दा अघि रायमाझीलाई महानिरीक्षक कुँवरको निर्देशनमा खटिएको विशेष टोलीले पक्राउ गर्यो । यसले उनले भगाएको आरोप मिथ्या मात्र होइन प्रोपोगाण्डा भएको पुष्टि भएको थियो । त्यस समय पनि सो समाचार महानिरीक्षकका विरुद्धमा ज्ञवालीबाट आएको भन्दै प्रहरीकै वरिष्ठ अधिकारीहरु उनीप्रति रुष्ट भएका थिए ।
भुटानी शरणार्थी प्रकरणमा कांग्रेस नेतृ आरजु राणा जबरजस्ती मुछिँदै आएकी छिन् । उनलाई पैसा दिइएको भन्ने अडियो सार्वजनिक पनि गरियो । तर उनले आफ्नो बारेमा आएको अडियोको वास्तविकता के हो ? कसले, के कति उदेश्यका लागि अडियो रेकर्ड गराएको हो ? यसबारे अनुसन्धान गरेर सत्यतथ्य बाहिर ल्याउन र दोषीलाई कारबाही गर्न प्रहरीमै उजुरी दिएकी छिन् । उजुरी दिएको दुई महिना भन्दा बढी भयो तर प्रहरीले त्यसको जवाफ अहिलेसम्म दिएको छैन । जबकी बयानमा संलग्नले भने आफूहरुले आरजुलाई नभेटेको र नचिनेको बताएको समाचार यसअघि नै सार्वजनिक भएको छ ।
नक्कली भुटानी शरणार्थी प्रकरणमा दोस्रो चरणको अनुसन्धान चलिरहेको छ । अनुसन्धान गरिरहेका काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालय र काठमाडौं जिल्ला प्रहरी परिसरले घटनामा दोषी देखिएका र आशंकितहरुलाई पक्राउ गरिरहेको पनि छ । यी दुबै निकायका प्रमुखहरुले घटना अनुसन्धानमा सबुत प्रमाणलाई मुख्य आधार मानिरहेका छन् । यसकै आधारमा पक्राउगर्ने क्रम जारी पनि छ । तर वास्तविकतामा नपुगेर उपत्यका प्रहरी प्रमुख ज्ञवालीले भने एकपछि अर्काे गरी मिडियामा बिकाउ हुने खालका प्रोपोगान्डाका सूचनाहरु मिडियालाई दिइरहेको स्वयं प्रहरी संगठनकै अधिकारीहरु बताउँछन् ।
अहिले प्रहरीमा असन्तुष्टि बढ्दो छ । महानिरीक्षकसँग ज्ञवालीले समन्वय नगर्दा प्रहरीका वरिष्ट अधिकारीहरु पनि असन्तुष्ट छन् । उता उपत्यकाका प्रहरी प्रमुख ज्ञवालीले कामभन्दा पनि बढी प्रोपोगाण्डा मच्चाएकाले त्यहीँ काम गर्ने अधिकारी पनि उनीप्रति खसुी छैनन् । जुन सूचना घटना भइसकेपछि दिनुपर्छ त्यस्तो संवेदनशील सूचना पनि पहिला उनी मिडियालाई दिने गर्दछन् । यस्तो अवस्थाका उनलाई गृहमन्त्रीले साथमा लिएर र महानिरीक्षकलाई बाइपास गरिरहेकाले प्रहरीमा असन्तुष्टि चुलिँदो छ । त्यसैले प्रहरीभित्र गृहमन्त्रीलाई लक्षित गरेर यो नारा नै बनाइएको छ– गृहको कमाण्ड, आइजीलाई पाखा कनिष्ठलाई काखा ।
