काठमाडौं । प्रस्तावित निर्वाचन आयुक्त गुरुप्रसाद वाग्लेले विदेशमा रहेका नेपाली नागरिकलाई आगामी निर्वाचनमा मतदानको अवसर प्रदान गर्न विभिन्न विकल्पमा अध्ययन तथा छलफल अघि बढाउने योजना प्रस्तुत गर्नुभएको छ ।
संसदीय सुनुवाइ समिति समक्ष प्रस्तुत गर्नुभएको ‘अवधारणा–पत्र तथा कार्ययोजना’मा वाग्लेले विदेशमा रहेका नेपालीलाई मतदानको अधिकार सुनिश्चित गर्न विदेशस्थित नेपाली दूतावास वा तोकिएका स्थानमा मतपेटिकामार्फत मतदान, हुलाकमार्फत मतदान, प्रतिनिधिमूलक मतदान तथा इन्टरनेटमार्फत मतदान गर्न सकिने विकल्पबारे अध्ययन गर्ने उल्लेख गर्नुभएको छ ।
उहाँले निर्वाचन प्रणालीलाई आधुनिक र प्रविधिमैत्री बनाउन विद्युतीय मतदान उपकरण (ई–भोटिङ) को प्रयोग तथा इन्टरनेट मतदानको सम्भाव्यता अध्ययन गरी आवश्यकताअनुसार कार्यान्वयनमा लैजाने योजना पनि अघि सार्नुभएको छ । त्यस्तै, अनलाइनमार्फत मतदाता नामावली दर्ता तथा अद्यावधिक गर्ने र राष्ट्रिय परिचयपत्र बनाएपछि स्वतः मतदाता नामावलीमा नाम दर्ता हुने प्रणाली विकास गर्ने प्रस्ताव उहाँको कार्ययोजनामा छ ।
निर्वाचन प्रणालीमा सुधारका लागि छरिएर रहेका निर्वाचनसम्बन्धी कानुनलाई एकीकृत गरी ‘एकीकृत निर्वाचन कानुन’ निर्माण गर्न पहल गर्ने वाग्लेको योजना छ । त्यस्तै, कुनै पनि उम्मेदवारलाई मतदान गर्न नचाहने मतदाताका लागि ‘नो भोट’ को व्यवस्था गर्न आवश्यक कानुनी प्रबन्ध र छलफल अघि बढाउने प्रस्ताव पनि उहाँले गर्नुभएको छ ।
वाग्लेले व्यावहारिक र स्पष्ट निर्वाचन आचारसंहिता निर्माण गरी त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयनमा जोड दिनुभएको छ । निर्वाचन खर्चलाई व्यवस्थित, पारदर्शी र मितव्ययी बनाउन उम्मेदवार तथा राजनीतिक दलले बैंकिङ प्रणालीमार्फत आर्थिक कारोबार गर्नुपर्ने व्यवस्था गर्ने र प्रचार सामग्री तथा प्रचार–प्रसारमा हुने खर्चको सीमा पुनरावलोकन गरी खर्च न्यूनीकरण गर्ने योजना पनि उहाँले अघि सार्नुभएको छ ।
त्यस्तै, विद्यालयको पाठ्यक्रममा निर्वाचन शिक्षा समावेश गर्न पहल गर्ने तथा सामाजिक सञ्जालमार्फत मतदाता सचेतना अभिवृद्धि गर्ने उहाँको योजना छ । राजनीतिक दलका सबै तहका समितिमा नेपालको विविधता झल्कने गरी समावेशी प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्न आवश्यक पहल गर्ने पनि उहाँले उल्लेख गर्नुभएको छ ।
निर्वाचन आयोगको संस्थागत सुदृढीकरणका लागि भवन नभएका जिल्लामा आयोगका भवन निर्माण गर्ने तथा कर्मचारीलाई आवश्यक तालिम र अभिमुखीकरण प्रदान गर्ने योजना पनि वाग्लेको कार्ययोजनामा समेटिएको छ ।
ओखलढुंगा निवासी वाग्ले २४ वर्षदेखि निजामती सेवामा निरन्तर कार्यरत रहनुभएको छ । संवैधानिक परिषद्को २०८३ असार १९ गते बसेको बैठकले उहाँलाई निर्वाचन आयुक्त पदका लागि सिफारिस गरेको हो ।
